#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

[Góc Nhìn Vĩ Mô] Giải Mã Thế Trận Gọng Kìm Hormuz - Houthi: Khi Yết Hầu Thương Mại Toàn Cầu Bị Bóp Nghẹt

Thị trường tài chính đang đứng trước một cơn bão lạm phát không bắt nguồn từ việc in tiền, mà đến từ sự đứt gãy vật lý của chuỗi cung ứng. Để hiểu vì sao giá dầu vật lý vọt lên trên 119.5 USD/thùng và cước vận tải biển tăng phi mã, chúng ta buộc phải nhìn vào thế trận gọng kìm hoàn hảo mà Iran và các lực lượng ủy nhiệm đang giăng ra tại Trung Đông. Đây không đơn thuần là một cuộc xung đột quân sự, mà là một cuộc chiến tranh kinh tế được tính toán đến từng rủi ro nhỏ nhất.

Mũi kìm thứ nhất: Eo biển Hormuz và nghệ thuật Bóp nghẹt không tiếng súng

Eo biển Hormuz không chỉ là một tuyến đường thủy, nó là động mạch chủ gánh vác tới 20% nguồn cung dầu mỏ của toàn hành tinh. Thời gian qua, lưu lượng vận tải qua đây đã sụp đổ một cách kinh ngạc: từ 150 chuyến tàu mỗi ngày xuống vỏn vẹn chỉ còn 5 chuyến.

Điều đáng sợ là Iran không cần phải phát động một cuộc chiến tranh tổng lực hay sử dụng hạm đội để phong tỏa quân sự. Họ sử dụng một vũ khí sắc bén hơn: Sự đe dọa tâm lý. Chỉ cần duy trì trạng thái rủi ro ở mức độ vừa đủ, các tập đoàn bảo hiểm hàng hải khổng lồ sẽ lập tức từ chối bảo hiểm cho các tàu chở dầu đi qua khu vực này, hoặc đẩy phí bảo hiểm lên mức "trên trời". Khi không có bảo hiểm, các hãng tàu tự khắc phải lùi bước. Iran đã thành công trong việc biến 20% nguồn cung dầu thế giới thành con bài mặc cả chính trị mà phương Tây không thể viện cớ để khơi mào một cuộc chiến trực diện.

Mũi kìm thứ hai: Biển Đỏ, Houthi và bài toán bất đối xứng đắt đỏ

Nếu Hormuz khóa chặt đường đi của dầu mỏ vùng Vịnh, thì lực lượng Houthi (do Iran hậu thuẫn) tại eo biển Bab-el-Mandeb lại đang bóp nghẹt cửa ngõ dẫn vào Kênh đào Suez – huyết mạch của thương mại Á - Âu.

Đây là đỉnh cao của chiến tranh phi đối xứng. Lực lượng Houthi chỉ sử dụng những chiếc máy bay không người lái (drone) giá rẻ khoảng 20.000 USD, nhưng lại buộc liên quân Mỹ và phương Tây phải sử dụng những hệ thống tên lửa đánh chặn đắt đỏ trị giá từ 1 đến 2 triệu USD mỗi quả để tiêu diệt.

Chi phí quân sự này là quá lớn để có thể duy trì lâu dài. Hậu quả nhãn tiền là các hãng vận tải biển khổng lồ buộc phải đầu hàng, từ bỏ tuyến Suez ngắn nhất để đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi). Quyết định này khiến hành trình kéo dài thêm từ 10 đến 14 ngày, trực tiếp đẩy cước phí vận tải, chi phí lưu kho và giá thành sản phẩm cuối cùng lên một mặt bằng mới.

Vô hiệu hóa OPEC+ và Cú lừa Tăng sản lượng trên giấy

Sự cộng hưởng của hai mũi kìm này khiến cho mọi nỗ lực điều tiết của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC+) trở nên vô nghĩa. Việc OPEC+ tuyên bố tăng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày thực chất chỉ là một vở kịch xoa dịu dư luận. Dù dầu có được bơm lên nhiều bao nhiêu, chúng cũng bị mắc kẹt tại các cảng biển vì không có con tàu nào dám chở.

Thực tế, các ông lớn dầu mỏ Trung Đông đang "ngư ông đắc lợi". Họ vừa bảo toàn được trữ lượng dầu dưới lòng đất, vừa thu siêu lợi nhuận nhờ mức giá chót vót thông qua các tuyến xuất khẩu đường ống vòng tránh điểm nóng (như cảng Yanbu, Fujairah).

Góc nhìn đầu tư: Ai khóc, ai cười trên chứng khoán Việt Nam?

Khi lạm phát chi phí đẩy càn quét toàn cầu, thị trường chứng khoán Việt Nam chắc chắn sẽ có sự phân hóa cực kỳ khốc liệt. Việc nhìn nhận đúng sự đứt gãy của "Gọng kìm Hormuz - Houthi" sẽ giúp chúng ta định vị lại dòng tiền:

Cơn bão địa chính trị này sẽ không thể giải quyết trong một sớm một chiều. Quản trị rủi ro, phân bổ lại tỷ trọng vào các nhóm ngành hưởng lợi từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng chính là chiến lược sinh tồn và bứt phá cho tài khoản của anh chị trong quý này.

Anh chị đang đánh giá cao mã cổ phiếu Vận tải biển nào (như HAH, VOS, GMD) hay mã Dầu khí nào (như PVD, PVS, BSR) để cưỡi sóng vĩ mô lần này? Hãy cùng để lại bình luận để chúng ta tiếp tục mổ xẻ điểm mua bán tối ưu nhé!

Ngọc Trâm - Hội sở Chứng Khoán Yuanta Việt Nam.