Giữ bao nhiêu tiền mặt là đủ?

Tiền mặt giữ vai trò như "tấm đệm" an toàn giúp bảo toàn tài sản và đảm bảo tính thanh khoản trước biến động thị trường. Tuy nhiên, việc duy trì tỷ trọng tiền mặt quá cao trong bối cảnh lạm phát hay đem toàn bộ quỹ dự phòng đi đầu tư rủi ro đều ẩn chứa những rủi ro tài chính nghiêm trọng đối với nhà đầu tư cá nhân

Khuyến nghị từ các chuyên gia chỉ ra quy mô quỹ khẩn cấp nên dao động từ 3-12 tháng thu nhập tùy thuộc vào độ tuổi, đặc thù công việc, kết hợp gửi vào các tài khoản tiết kiệm linh hoạt để vừa giữ tính thanh khoản vừa tối ưu lợi suất.

Tiền mặt được coi là lớp tài sản an toàn nhất nhờ hai đặc tính chính: bảo toàn giá trị danh nghĩa và thanh khoản cao. Ngoài tiền trong ví, tiền mặt còn bao gồm tài khoản tiết kiệm, công cụ ngắn hạn và quỹ thị trường tiền tệ có thể nhanh chóng chuyển đổi thành tiền chi tiêu. Tính thanh khoản này khiến tiền mặt trở thành lá chắn khi phát sinh chi bất ngờ như sửa chữa, chi phí y tế hoặc mất nguồn thu. Tuy nhiên, tiền mặt gần như không có khả năng tạo tăng trưởng vốn. Giá trị gia tăng chủ yếu đến từ lãi suất tiền gửi hoặc lợi suất công cụ ngắn hạn, không mạnh bằng cổ phiếu hay đầu tư dài hạn khác.

Khuyến nghị phổ biến nhất là duy trì quỹ khẩn cấp tương đương 6 tháng thu nhập, nhưng đây không phải "chuẩn cứng". Đối với gia đình hai người cùng đi làm với thu nhập ổn định, 3 tháng thu nhập có thể đủ. Ngược lại, những người tự kinh doanh hoặc phụ thuộc quá nhiều vào một khách hàng lớn nên chuẩn bị 12 tháng thu nhập vì rủi ro mất nguồn thu có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Các yếu tố khác cũng ảnh hưởng: nếu nhà cửa hoặc xe đã sử dụng lâu, khả năng sửa chữa bất ngờ cao hơn nên cần quỹ lớn hơn. Tuổi tác cũng quan trọng—các chuyên gia thường khuyến nghị những người ở độ tuổi 60-70 giữ sẵn tiền mặt đầy đủ.

Một số người muốn đem toàn bộ quỹ khẩn cấp đi đầu tư, chỉ dùng thẻ tín dụng khi cần. Cách làm này chứa đựng rủi ro lớn. Nếu đúng lúc thị trường lao dốc mạnh—như sau sự kiện 11/9/2001 hay khủng hoảng 2008—nhà đầu tư có thể buộc phải bán tài sản ở giá thấp, hiện thực hóa khoản lỗ đáng lẽ tránh được nếu tiếp tục nắm giữ. Ngoài ra, lãi suất thẻ tín dụng hiện khoảng 21%/năm, cao hơn rất nhiều so với lợi suất dài hạn cổ phiếu khoảng 10%/năm. Trong nhiều trường hợp, chi phí nợ thẻ có thể lớn hơn đáng kể so với lợi nhuận từ tiếp tục đầu tư. Giá trị cốt lõi của quỹ khẩn cấp là an toàn và thanh khoản, không phải sinh lời.

Các chuyên gia ưu tiên gửi quỹ khẩn cấp vào tài khoản tiết kiệm có lãi suất cao. Cách này giữ tiền luôn sẵn sàng sử dụng nhưng vẫn tạo sinh lời tốt hơn tài khoản thanh toán thông thường. Tiền mặt nên được xem là phần tách biệt với danh mục đầu tư dài hạn. Vai trò của nó là bảo vệ khả năng thanh toán và đáp ứng nhu cầu chi tiêu ngắn hạn, không phải tạo tăng trưởng tài sản. Nếu năm sau đã có kế hoạch mua ô tô, khoản tiền dành cho mục tiêu này không nên đầu tư vào cổ phiếu vì thời gian quá ngắn khiến nhà đầu tư có thể gặp bất lợi nếu thị trường biến động đúng lúc cần rút tiền.