Ghế lãnh đạo dần sang tay F2

Từ VinFast, Novaland, REE đến PC1, nhiều doanh nghiệp lớn đang chứng kiến thế hệ kế cận bước sâu hơn vào bộ máy quản trị và điều hành. Đây không chỉ là câu chuyện nhân sự, mà còn liên quan trực tiếp đến quản trị, sở hữu và khả năng duy trì giá trị doanh nghiệp qua các thế hệ.

Sự chuyển giao thế hệ tại các tập đoàn lớn Việt Nam bắt đầu thể hiện rõ nét qua các giao dịch chứng chỉ và cơ cấu sở hữu, mở ra cơ hội và thách thức mới cho thị trường vốn.

Tại VinFast, ông Phạm Nhật Quân Anh đang giữ vị trí Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc VinFast Việt Nam, đồng thời đảm nhiệm vai trò Tổng giám đốc VinFast toàn cầu thay ông Phạm Nhật Vượng. Người con thứ hai, ông Phạm Nhật Minh Hoàng, giữ vị trí Tổng giám đốc GSM toàn cầu và Việt Nam. Con gái ông Vượng, bà Phạm Nhật Minh Anh, cũng lần đầu xuất hiện trong bộ máy quản trị một công ty thuộc hệ sinh thái.

Tại Novaland, ông Bùi Cao Nhật Quân được bầu làm Chủ tịch HĐQT từ cuối tháng 4/2026, sau nhiều năm đảm nhiệm các vị trí điều hành và quản trị trong hệ sinh thái. Đây là một trong những trường hợp cho thấy quá trình kế nhiệm có thể kéo dài nhiều năm trước khi quyền lực chính thức chuyển giao.

REE cũng có bước chuyển tương tự khi ông Nguyễn Ngọc Thái Bình, con bà Nguyễn Thị Mai Thanh, trở thành Tổng giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật từ tháng 7. Ông Bình đã có khoảng 18 năm làm việc tại REE, cho thấy mô hình kế nhiệm gắn với quá trình tích lũy kinh nghiệm nội bộ.

Tại PC1, bà Trịnh Khánh Linh, sinh năm 1999, được bầu vào HĐQT rồi giữ chức Chủ tịch khi 27 tuổi. Bà sở hữu 4 triệu cổ phiếu PC1 và được ủy quyền đại diện hơn 87,9 triệu cổ phiếu, tương đương 22,3% vốn điều lệ.

Một điểm đáng chú ý là quá trình chuyển giao không chỉ diễn ra ở doanh nghiệp sản xuất, bất động sản hay năng lượng. Thế hệ kế cận cũng xuất hiện ngày càng rõ tại ngân hàng, chứng khoán và các hệ sinh thái tài chính, nơi quyền sở hữu và quyền quản trị có thể tạo ảnh hưởng lớn tới chiến lược dài hạn.

Với nhà đầu tư, sự thay đổi thế hệ đặt ra một biến số mới: khả năng kế thừa chiến lược và chất lượng quản trị. PwC ghi nhận 94% doanh nghiệp gia đình Việt Nam ưu tiên bảo vệ doanh nghiệp như một tài sản, nhưng 38% cho biết sự lệch pha về ưu tiên là một rào cản lớn.

Một nghiên cứu được chia sẻ gần đây cũng cho thấy khoảng 30% doanh nghiệp gia đình duy trì được tới thế hệ thứ hai và khoảng 13% tới thế hệ thứ ba. Con số này cho thấy chuyển giao quyền lực chỉ là bước đầu; duy trì giá trị doanh nghiệp mới là bài toán dài hạn.