FTSE Russell tái định hình dòng vốn, loạt cổ phiếu đón sóng nâng hạng tỷ USD

Quyết định đưa Hàn Quốc vào bộ chỉ số trái phiếu Chính phủ toàn cầu chủ lực World Government Bond Index của FTSE Russell hồi tháng 4 vừa qua đã ngay lập tức kích hoạt dòng vốn ngoại khổng lồ trị giá khoảng mười lăm nghìn một trăm tỷ won đổ vào quốc gia này.

Diễn biến đó là minh chứng rõ nét cho thấy sức ảnh hưởng sâu rộng của các nhà cung cấp chỉ số toàn cầu đối với thị trường tài chính châu Á, nơi các quốc gia đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe có thể nhanh chóng thu hút dòng tiền lớn, ngược lại cũng đối mặt rủi ro bị rút vốn nếu bị hạ bậc. Tại Việt Nam, thị trường chứng khoán cũng ghi nhận bầu không khí hân hoan tương tự khi chỉ số VN-Index tăng hơn 4% ngay sau khi FTSE Russell chính thức xác nhận sẽ nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên mới nổi hạng hai, có hiệu lực từ ngày hai mươi mốt tháng chín năm 2026.

Để đạt được cột mốc lịch sử này, Việt Nam đã quyết liệt thực hiện hàng loạt cải cách hạ tầng quan trọng, tiêu biểu là việc mở rộng quyền tiếp cận cho khối ngoại và bãi bỏ hoàn toàn quy định yêu cầu nhà đầu tư tổ chức nước ngoài phải có đủ tiền trước khi đặt lệnh mua cổ phiếu. Đánh giá về bước ngoặt này, ông David Sol, Trưởng bộ phận Chính sách toàn cầu của FTSE Russell, nhận định rằng việc nâng hạng đã phản ánh những cải thiện mang tính căn bản về hạ tầng thị trường của Việt Nam, đồng thời chính thức đưa thị trường chứng khoán Việt Nam đứng chung nhóm với các nền kinh tế lớn trong khu vực như Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines và Indonesia.

Sức hút từ thông tin nâng hạng đã thúc đẩy khối ngoại nhanh chóng gia tăng tỷ trọng nắm giữ tại các mã cổ phiếu đầu ngành được kỳ vọng sẽ lọt rổ chỉ số FTSE như VNM và HPG, thậm chí lan tỏa sang cả những doanh nghiệp đang trong quá trình hoàn thiện điều kiện như MWG. Dù vậy, dòng vốn dồn dập này cũng khiến giới phân tích bày tỏ sự lo ngại về rủi ro méo mó chỉ số khi các quỹ đầu tư thụ động có xu hướng co cụm quá mức vào nhóm cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất thị trường.

Nhìn nhận về thách thức trên, ông Sana ur Rehman, chuyên gia phân tích cấp cao tại EBC Financial Group, thẳng thắn chia sẻ rằng hiện tượng dòng vốn tập trung này là một hạn chế mang tính cấu trúc của thị trường. Tuy nhiên, chuyên gia của EBC Financial Group cũng lạc quan cho rằng tình trạng này đang dần được cải thiện tích cực và chính quá trình nâng hạng sẽ là một phần của giải pháp giúp thị trường cân bằng hơn.

Theo phân tích của ông Rehman, cơ cấu thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới sẽ ngày càng trở nên đa dạng, cân bằng và giảm bớt sự phụ thuộc vào hai nhóm ngành truyền thống là bất động sản và ngân hàng nhờ hai động lực cốt lõi bao gồm tiến trình đẩy mạnh thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp lớn và làn sóng IPO mới từ các tên tuổi thuộc nhóm ngành bán lẻ, y tế, viễn thông lẫn sản xuất.