Euro "chao đảo" vì nợ Pháp

Nợ công Pháp gia tăng đang gây lo ngại về sức khỏe tài chính eurozone, với những tác động tiềm năng đến lợi suất trái phiếu, định giá euro và các ngành tài chính, ngân hàng.

Đồng euro đã có lúc giảm xuống 1,116 USD, thấp nhất kể từ tháng 5/2025, trước khi hồi phục quanh 1,12 USD. Sức ép xuất hiện khi nhà đầu tư gia tăng lo ngại về khả năng kiểm soát tài chính công của Pháp, trong lúc USD vẫn được hỗ trợ bởi lợi suất trái phiếu Mỹ cao.

Tâm điểm nằm ở quy mô nợ của nền kinh tế lớn thứ hai eurozone. Nợ công Pháp đạt 3.595,5 tỷ euro cuối quý II/2026, tương đương 119% GDP, tăng từ 117,5% GDP cuối quý I và là mức cao nhất kể từ năm 1946. Chính phủ Pháp dự kiến tỷ lệ này còn tăng lên khoảng 121,7% GDP trong năm 2027.

Chi phí vay vì vậy trở thành biến số quan trọng. Chênh lệch lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp 10 năm so với trái phiếu Đức từng lên khoảng 150 điểm cơ bản cuối tuần trước, mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng nợ eurozone năm 2011, trước khi thu hẹp. Khoảng cách này phản ánh mức phí rủi ro ngày càng lớn mà nhà đầu tư yêu cầu khi nắm giữ nợ Pháp.

Tác động không dừng ở thị trường trái phiếu. Lợi suất cao hơn đồng nghĩa chi phí tái cấp vốn của Chính phủ tăng, đồng thời có thể làm mặt bằng chi phí vay của hộ gia đình và doanh nghiệp cao hơn. Ngân hàng Pháp cũng chịu ảnh hưởng nếu điều kiện tài trợ của Chính phủ xấu đi đáng kể.

IMF dự báo thâm hụt ngân sách Pháp có thể ở mức 5,2% GDP trong năm 2026; nếu thiếu các biện pháp bổ sung, nợ công có thể tăng lên 121,8% GDP vào năm 2030. Cơ quan này cũng cảnh báo tốc độ điều chỉnh tài khóa hiện chưa đủ để đưa nợ vào quỹ đạo giảm.

Tuy nhiên, gọi đây là một cuộc khủng hoảng nợ mới vẫn là bước đi quá xa. Pháp vẫn có thị trường trái phiếu lớn, thanh khoản cao và cơ sở nhà đầu tư đa dạng; ECB cũng còn các công cụ nhằm hạn chế rủi ro phân mảnh thị trường.

Điểm đáng chú ý hơn là vòng xoáy nợ - lãi suất - thâm hụt. Nếu chi phí vay tăng nhanh hơn tăng trưởng kinh tế, áp lực trả nợ sẽ lớn dần, trong khi bất ổn chính trị khiến việc thông qua các biện pháp cắt giảm thâm hụt trở nên khó khăn hơn.