"Đừng thấy nghìn tỷ mà vội lao vào"

Chủ tịch Sunhouse Nguyễn Xuân Phú cảnh báo doanh nghiệp cần nhìn vào nguồn tiền và khả năng thanh toán thay vì chỉ nhìn con số vốn đầu tư được công bố.

Chủ tịch Tập đoàn Sunhouse Nguyễn Xuân Phú.

Tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 khu vực miền Bắc, ông Nguyễn Xuân Phú cho rằng doanh nghiệp không nên thấy những công trình hàng trăm nghìn tỷ, triệu tỷ đồng rồi lập tức lao vào chuỗi cung ứng. Vấn đề quan trọng hơn là tiền từ đâu để triển khai và thanh toán cho dự án.

Theo ông Phú, thu ngân sách hiện khoảng 2,5 triệu tỷ đồng mỗi năm, trong khi quy mô vốn được công bố ở nhiều dự án hạ tầng rất lớn. Vì vậy, doanh nghiệp cần phân biệt nguồn thu thường xuyên với các khoản thu đột biến, đồng thời đánh giá khả năng duy trì nguồn lực trong suốt vòng đời dự án.

Đây là bài toán đặc biệt đáng chú ý với các doanh nghiệp xây dựng, vật liệu, cơ khí và nhà cung cấp ở những tầng sâu của chuỗi cung ứng. Một hợp đồng lớn có thể giúp doanh thu tăng mạnh, nhưng nếu tiến độ giải ngân hoặc thanh toán chậm, khoản phải thu sẽ phình lên và vốn lưu động bị khóa.

Rủi ro càng rõ với mô hình dự án sử dụng quỹ đất để tạo nguồn lực. Nếu nguồn thu kỳ vọng phụ thuộc vào việc bán hoặc chuyển nhượng bất động sản nhưng sức hấp thụ thị trường không đạt dự kiến, dự án có thể chậm tiến độ. Khi đó, nhà cung cấp phía sau có thể phải chịu tác động trước tiên thông qua công nợ kéo dài.

Ở chiều ngược lại, đầu tư hạ tầng quy mô lớn vẫn là động lực đáng kể cho nền kinh tế. Chính ông Phú cho rằng doanh nghiệp có thể có giai đoạn thuận lợi trong 1-2 năm tới nhờ đầu tư công và tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, cơ hội từ môi trường bên ngoài không thay thế được năng lực cạnh tranh nội tại.

Với nhà đầu tư, câu chuyện vì thế không chỉ nằm ở giá trị hợp đồng hay quy mô backlog của doanh nghiệp. Khả năng chuyển doanh thu thành tiền, tốc độ thu hồi công nợ và sức khỏe bảng cân đối mới quyết định một hợp đồng lớn thực sự tạo ra lợi nhuận hay trở thành gánh nặng vốn.