#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Dự thảo sửa Luật Chứng khoán 2026: Một bước “nâng cấp hệ điều hành” cho thị trường vốn Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một giai đoạn rất đáng chú ý khi Bộ Tài chính công bố Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán trong tháng 6/2026. Dù hiện tại vẫn đang ở giai đoạn lấy ý kiến và chưa có hiệu lực chính thức, nhưng những nội dung trong dự thảo lần này cho thấy một định hướng khá rõ: làm cho thị trường vận hành gọn hơn, hiện đại hơn và tiệm cận hơn với chuẩn quốc tế.

Điểm nổi bật đầu tiên là tinh thần cắt giảm thủ tục hành chính. Một số điều kiện liên quan đến hoạt động lưu ký chứng khoán, ngân hàng thanh toán, cấp phép công ty chứng khoán được đề xuất đơn giản hóa. Nói dễ hiểu, thay vì để doanh nghiệp và các định chế tài chính mất quá nhiều thời gian cho hồ sơ, giấy tờ và điều kiện phụ, dự thảo hướng tới việc rút gọn quy trình, tạo điều kiện cho các chủ thể tham gia thị trường nhanh hơn, linh hoạt hơn. Đây là điểm tích cực, đặc biệt trong bối cảnh thị trường vốn Việt Nam cần mở rộng quy mô và nâng cao sức cạnh tranh.

Điểm đáng chú ý thứ hai là việc bổ sung cơ sở pháp lý cho giao dịch điện tử trong lĩnh vực chứng khoán. Đây không chỉ là câu chuyện mở tài khoản online hay đặt lệnh qua app, mà rộng hơn là xây dựng khung pháp lý để các hoạt động giao dịch số được vận hành an toàn, minh bạch và có kiểm soát. Trong một thị trường mà nhà đầu tư trẻ ngày càng chiếm tỷ trọng lớn, việc luật hóa giao dịch điện tử là bước đi cần thiết, giúp thị trường bắt kịp xu hướng số hóa tài chính toàn cầu.

Một điểm mới rất đáng quan tâm là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, hay còn gọi là sandbox, trong lĩnh vực chứng khoán. Đây có thể xem là “phòng thử nghiệm chính sách” cho các sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh mới. Với sandbox, các ý tưởng như ứng dụng công nghệ mới, sản phẩm tài chính số, hoặc mô hình giao dịch hiện đại có thể được thử nghiệm trong phạm vi nhất định trước khi triển khai rộng. Điều này vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa giúp cơ quan quản lý kiểm soát rủi ro hệ thống.

Bên cạnh đó, dự thảo còn bổ sung khái niệm tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu. Đây là điểm rất quan trọng sau giai đoạn thị trường trái phiếu doanh nghiệp gặp nhiều biến động. Nếu được triển khai tốt, cơ chế này có thể góp phần tăng niềm tin của nhà đầu tư, cải thiện khả năng huy động vốn của doanh nghiệp và giúp thị trường trái phiếu phát triển lành mạnh hơn.

Với nhóm công ty chứng khoán, quỹ đầu tư và các định chế tài chính, dự thảo lần này là tín hiệu hỗ trợ trung hạn. Khi thủ tục được tinh gọn, giao dịch điện tử có hành lang pháp lý rõ hơn, sản phẩm mới được phép thử nghiệm và thị trường trái phiếu có thêm lớp bảo vệ, hệ sinh thái chứng khoán sẽ có dư địa phát triển rộng hơn.

Tuy nhiên, nhà đầu tư cần hiểu đúng: đây mới là dự thảo, chưa phải luật đã thông qua. Vì vậy, tác động ngắn hạn chủ yếu nằm ở kỳ vọng chính sách, chưa thể phản ánh ngay vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Nhưng xét về dài hạn, đây là một bước đi tích cực trong quá trình nâng cấp thị trường vốn Việt Nam, đặc biệt khi câu chuyện nâng hạng thị trường vẫn là một trong những kỳ vọng lớn của nhà đầu tư trong những năm tới.

Có thể nói, dự thảo sửa Luật Chứng khoán 2026 không chỉ là thay đổi về mặt quy định, mà còn là một bước “nâng cấp hệ điều hành” cho thị trường. Một thị trường muốn lớn hơn, minh bạch hơn và hấp dẫn hơn với dòng vốn trong nước lẫn quốc tế thì chắc chắn cần một khung pháp lý hiện đại hơn. Và dự thảo lần này đang đi theo đúng hướng đó.