Dòng tiền từng cuồn cuộn vào chứng khoán giờ đang chảy về đâu?

Sự tham gia mạnh mẽ của nhóm nhà đầu tư trong nước được nhận định là động lực chính giúp mức thanh khoản chứng khoán bình quân mỗi phiên tăng lên 46.600 tỉ đồng tháng 8. Tuy nhiên, sang tháng 9 thanh khoản bỗng giảm tốc sau giai đoạn bùng nổ.

Sau giai đoạn bùng nổ trong tháng 7 và 8 với thanh khoản nhiều phiên vượt 3 tỉ USD, đưa Việt Nam vào nhóm thị trường sôi động nhất ASEAN, thị trường chứng khoán bước sang tháng 9 với một diện mạo hoàn toàn khác: giao dịch chững lại, tâm lý thận trọng lan rộng và nhiều đồn đoán xuất hiện về việc dòng tiền đã rút ra.

Theo thống kê, giá trị giao dịch bình quân trên sàn HoSE hiện nhiều phiên chỉ xoay quanh mức dưới 30.000 tỉ đồng – thấp nhất trong gần ba tháng qua. Điều này trái ngược với tháng 8 khi thanh khoản bình quân mỗi phiên đạt tới 46.600 tỉ đồng, nhờ sự tham gia mạnh mẽ của nhà đầu tư trong nước, đặc biệt là các tổ chức.

Giới chuyên gia cho rằng hiện tượng giảm tốc không phản ánh việc dòng tiền tháo chạy mà chủ yếu xuất phát từ tâm lý thận trọng. Ông Nguyễn Anh Khoa – Giám đốc phân tích Chứng khoán Agriseco – nhận định: “Khi chỉ số VN-Index tiến gần vùng đỉnh 1.700 điểm, nhà đầu tư có xu hướng chậm lại để chờ đợi tín hiệu rõ ràng hơn. Dòng tiền không biến mất mà chỉ đang tạm ‘nghỉ ngơi’.”

Yếu tố được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mới cho thị trường là mùa công bố kết quả kinh doanh quý III – dự kiến bắt đầu vào tháng 10 – và khả năng nâng hạng thị trường từ FTSE Russell, yếu tố có thể thu hút dòng vốn ngoại quy mô lớn. Ông Phan Tấn Nhật – Trưởng bộ phận chiến lược thị trường SHS – cũng cho rằng VN-Index cần thêm động lực tăng trưởng mới dựa trên yếu tố định giá cơ bản và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp để thu hút dòng tiền quay trở lại.

Mặc dù nhiều cổ phiếu sau khi tạo đỉnh cuối tháng 8 đã điều chỉnh sâu về vùng chiết khấu 12-20%, dòng tiền vẫn chưa có dấu hiệu quay lại mạnh mẽ. Điều này cho thấy nhà đầu tư vẫn muốn chờ đợi những chất xúc tác rõ ràng hơn trước khi gia tăng vị thế. Một giám đốc khối thị trường nước ngoài của công ty chứng khoán nhận định: “Phong độ thanh khoản cao là điều đáng mừng, nhưng quan trọng là tính bền vững. Liệu thị trường có giữ được nhịp sôi động hay không mới là câu hỏi lớn.”

Hiện VN-Index đang trong quá trình kiểm định khả năng cân bằng quanh vùng MA20 (đường trung bình động 20 phiên). Theo các chuyên gia kỹ thuật, nếu dòng tiền không hấp thu được nguồn cung và hỗ trợ cho xu hướng tăng, rủi ro điều chỉnh sẽ tiếp tục gia tăng. Ngược lại, nếu dòng tiền quay lại đủ mạnh, thị trường có thể nhanh chóng trở lại xu thế tăng.

Trong bức tranh chung này, vai trò của nhà đầu tư tổ chức trong nước trở nên nổi bật hơn bao giờ hết. Số liệu từ Mirae Asset cho thấy, tỷ trọng giao dịch của nhóm này đã tăng mạnh từ mức 6-10% giai đoạn 2023-2024 lên khoảng 40-50% trong bốn tháng gần đây. Chính lực đỡ nội này đã giúp thị trường giữ nhịp khi khối ngoại liên tục bán ròng.

Ông Bùi Văn Huy – Phó chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc khối nghiên cứu đầu tư của FIDT – đánh giá: “Các tổ chức nội không chỉ mua ròng bền bỉ mà còn tập trung vào nhóm doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, lợi nhuận quý III khả quan và câu chuyện tăng trưởng rõ ràng. Điều này giúp VN-Index giữ được sự ổn định tương đối dù thanh khoản sụt giảm.”

Tóm lại, sự sụt giảm thanh khoản thời gian gần đây không đồng nghĩa với việc dòng tiền đã rút khỏi thị trường. Phần lớn giới phân tích tin rằng dòng vốn đang “tạm nghỉ” để quan sát, chờ đợi những chất xúc tác mới từ kết quả kinh doanh quý III hay tín hiệu nâng hạng thị trường. Nếu các yếu tố hỗ trợ này xuất hiện đúng kỳ vọng, dòng tiền có thể sớm quay lại và tạo đà cho một nhịp tăng trưởng mới trong giai đoạn cuối năm.

Khi thị trường điều chỉnh và trở nên "khó nhằn", các tin đồn lại được dịp trỗi dậy. Nhiều đồn đoán cho rằng một dòng tiền lớn đã rút ra khỏi thị trường cuối tháng 8 sau khi ồ ạt vào kiếm lời. Nhưng giới phân tích nhiều công ty chứng khoán lại lạc quan, thanh khoản sụt giảm không đồng nghĩa dòng vốn "biến mất".

Thay vì chứng kiến nhiều cổ phiếu chứng khoán, ngân hàng giao dịch hàng nghìn tỉ đồng, dòng tiền hiện tại có xu hướng tái định vị, tập trung nhiều hơn vào các nhóm ngành đi sau như xây lắp hạ tầng, bất động sản.

"Bên cạnh đó, một phần dòng vốn cũng chuyển dịch sang chứng chỉ quỹ ETF trong nước hoặc trái phiếu doanh nghiệp có tài sản đảm bảo, thể hiện xu hướng đa dạng hóa kênh đầu tư thay vì rút vốn hoàn toàn khỏi thị trường chứng khoán", ông Bùi Văn Huy nói thêm.

Ngoài ra, so sánh ở nhiều thời điểm cho thấy mỗi khi giá vàng tăng mạnh, dòng tiền trên thị trường có xu hướng dịch chuyển sang kênh đầu tư hấp dẫn này. Đặc biệt, trong bối cảnh lo ngại tỉ giá gây áp lực lên VND, việc dòng tiền tìm đến các kênh trú ẩn an toàn như vàng là điều khó tránh khỏi...