Dòng tiền ngoại mở cuộc chơi mới

Việt Nam chính thức được FTSE Russell chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9, mở ra một chu kỳ mới về dòng vốn quốc tế. Hàng trăm triệu USD được kỳ vọng giải ngân trong giai đoạn đầu, trong khi tổng dòng vốn dài hơn có thể lên tới vài tỷ USD.

Dòng tiền ngoại đang tạo thêm lực đỡ cho thanh khoản, nhưng quá trình giải ngân được chia thành nhiều giai đoạn và tập trung vào nhóm cổ phiếu đáp ứng tiêu chí của các bộ chỉ số.

Theo ước tính của HSBC, việc nâng hạng có thể mang lại khoảng 3,4 tỷ USD, trong đó khoảng 1,5 tỷ USD đến từ các quỹ đầu tư thụ động sau khi Việt Nam được đưa vào các bộ chỉ số tham chiếu. Một số ước tính khác cho rằng dòng vốn có thể lên tới 6 tỷ USD trong quá trình các quỹ điều chỉnh danh mục.

Ngay trước thời điểm nâng hạng, dòng tiền ngoại đã có dấu hiệu cải thiện. Trong tuần 14–18/9, khối ngoại mua ròng khoảng 104 triệu USD trên HoSE, dù tính từ đầu năm vẫn duy trì trạng thái bán ròng. Đây cho thấy kỳ vọng nâng hạng đang tạo thay đổi nhất định trong hành vi của dòng vốn quốc tế.

Riêng hoạt động tái cơ cấu ETF, SSI Research ước tính các quỹ trong tuần 14–18/9 mua khoảng 449,85 triệu USD và bán khoảng 203,93 triệu USD, tương ứng mua ròng 245,92 triệu USD. VPB, VHM, MCH, FPT và MSN nằm trong nhóm được ước tính có giá trị mua đáng kể.

Tác động không chỉ nằm ở lượng tiền trực tiếp. Khi cổ phiếu vốn hóa lớn được các quỹ quốc tế tăng tỷ trọng, thanh khoản và mức độ chú ý của nhà đầu tư có thể tăng theo. Các nhóm ngân hàng, chứng khoán, công nghệ, bất động sản khu công nghiệp và một số doanh nghiệp lớn có thể trở thành tâm điểm của quá trình tái phân bổ dòng vốn.

Tuy nhiên, dòng tiền không được giải ngân một lần. FTSE áp dụng 4 đợt từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027, với tỷ trọng lần lượt 10%, 20%, 35% và 35%. Cách triển khai này nhằm tạo quá trình chuyển đổi có trật tự và hạn chế cú sốc thanh khoản.