Đề xuất mở rộng diện doanh nghiệp được giữ nguyên nhóm nợ đến hết 2027

Đại biểu Quốc hội kiến nghị hỗ trợ doanh nghiệp gặp khó do thị trường, sử dụng vốn đúng mục đích và có phương án phục hồi khả thi.

Doanh nghiệp thiếu tiền triển khai dự án sản xuất, trong khi vẫn phải xoay xở trả nợ ngân hàng là thực tế được đại biểu Quốc hội Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) nêu tại phiên thảo luận kinh tế - xã hội sáng 31/10.

Theo ông, sức mua yếu cùng áp lực về vốn và chi phí đang khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong hoạt động. Để hỗ trợ nhóm này, đại biểu đề nghị Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại kéo dài, mở rộng cơ chế cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ đến hết năm 2027.

Kiến nghị hướng tới những doanh nghiệp gặp khó do thị trường nhưng sử dụng vốn đúng mục đích, có phương án phục hồi khả thi. Nếu được áp dụng, cơ chế sẽ giúp các khoản vay đủ điều kiện được điều chỉnh lịch trả nợ mà không phải chuyển sang nhóm nợ có mức độ rủi ro cao hơn chỉ vì được cơ cấu lại.

Trên thực tế, cơ cấu thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ không phải cơ chế hoàn toàn mới. Ngân hàng Nhà nước từng triển khai chính sách này cho khách hàng chịu thiệt hại do bão số 3 theo Thông tư 53/2024/TT-NHNN. Tuy nhiên, phạm vi hỗ trợ khi đó chỉ dành cho nhóm bị ảnh hưởng bởi thiên tai, còn kiến nghị lần này hướng đến doanh nghiệp gặp khó do thị trường.

Ngoài việc kéo dài thời gian trả nợ, đại biểu Nguyễn Cao Sơn muốn mở rộng quy mô và đối tượng của các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, người thuê nhà và người mua nhà ở xã hội. Các khoản phí bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng và trả nợ trước hạn cũng được đề nghị giảm nhằm bớt gánh nặng chi phí.

Những kiến nghị được đưa ra khi các ngân hàng đang triển khai nhiều chương trình giảm lãi suất theo chỉ đạo của Chính phủ. Ngày 30/10, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết đã có 20 ngân hàng thương mại công bố các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho động lực tăng trưởng và doanh nghiệp nhỏ và vừa, với tổng quy mô khoảng 416 ngàn tỷ đồng. Tính đến ngày 26/10, khoảng 54.3 ngàn tỷ đồng được giải ngân cho 33 ngàn lượt khách hàng.

Trước đó, Chính phủ đã yêu cầu giảm lãi suất cho vay từ 1.5-2%/năm đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Một số ngân hàng công bố các gói vay với mức ưu đãi khác nhau, tùy đối tượng khách hàng, kỳ hạn và điều kiện áp dụng.

Tuy nhiên, lãi suất thấp hơn chưa giải quyết hết những trở ngại khi vay vốn. Vấn đề tài sản thế chấp, điều kiện tín dụng và phương thức thẩm định từng được nhiều doanh nghiệp phản ánh tại cuộc làm việc do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì hồi tháng 8. Khi đó, cộng đồng doanh nghiệp đề nghị ngân hàng đánh giá thêm dòng tiền, đơn hàng và năng lực kinh doanh, bên cạnh tài sản bảo đảm.

Tại phiên thảo luận sáng 31/10, đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An (Đồng Nai) cũng đề nghị coi giảm lãi suất cho vay thực tế là một trọng tâm điều hành. Theo ông, doanh nghiệp, nhất là nhóm nhỏ và vừa, cần được tiếp cận nguồn vốn với chi phí phù hợp để duy trì hoạt động và có tiền đầu tư phát triển.

Để khoản vay thực sự bớt đắt đỏ, vị đại biểu muốn minh bạch lãi suất và các chính sách ưu đãi, giúp doanh nghiệp giảm số tiền phải trả. Ông cũng đề nghị đổi mới cơ chế bảo lãnh tín dụng, mở rộng cho vay dựa trên dòng tiền, đơn hàng và chuỗi cung ứng. Với những trường hợp khó khăn tạm thời nhưng có khả năng phục hồi, ngân hàng cần xem xét cơ cấu thời hạn trả nợ hoặc khoanh nợ nếu đáp ứng điều kiện và được kiểm soát chặt chẽ.

Các chương trình hỗ trợ lãi suất cũng cần xác định rõ đối tượng, thời hạn và nguồn lực thực hiện. Dù vậy, đại biểu Trịnh Xuân An lưu ý việc hạ lãi suất phải đi cùng yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng, ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát.

Về dài hạn, ông cho rằng nhu cầu đầu tư lớn không thể chỉ trông vào tín dụng ngân hàng. Chính phủ cần phát triển thêm các kênh huy động vốn dài hạn và thị trường vốn, đồng thời xây dựng phương án cho năm 2027 và những năm tiếp theo. Kế hoạch phải làm rõ cần bao nhiêu tiền, huy động từ đâu, kỳ hạn thế nào, phân bổ cho những đối tượng nào và kết quả dự kiến đạt được.

Từ câu chuyện vốn vay, đại biểu Trịnh Xuân An đặt vấn đề về chất lượng tăng trưởng. Theo ông, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số cần đi cùng khả năng tích lũy của người dân và năng lực tái đầu tư của doanh nghiệp, thay vì chỉ nhìn vào tốc độ tăng GDP.

Ông đề nghị Chính phủ đánh giá chất lượng tăng trưởng bằng thu nhập thực tế, mức tích lũy của người dân, khả năng tái đầu tư của doanh nghiệp trong nước và mức độ tham gia vào chuỗi giá trị.

Bởi đằng sau các chỉ tiêu tăng trưởng, người dân vẫn phải tính xem sau khi trang trải cuộc sống còn dành dụm được bao nhiêu. Còn với doanh nghiệp, điều quan trọng là số tiền giữ lại sau khi trả hết chi phí có đủ để đầu tư công nghệ, nâng năng suất và mở rộng hoạt động hay không.

Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)