Đầu tư không thể bằng cảm xúc

Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa ghi nhận cột mốc kỷ lục với hơn 13 triệu tài khoản, nơi F0 cá nhân chiếm tuyệt đối 99,3%. Nhưng đi kèm với sự bùng nổ quy mô là một thực tế nghiệt ngã: Lực lượng nắm giữ thanh khoản chủ đạo này lại đang là mồi ngon cho ma trận tin đồn, các hội nhóm Telegram, Zalo và các "chuyên gia" TikTok ẩn danh trục lợi.

Trước làn sóng giao dịch bằng cảm xúc dẫn đến những cú úp bô trắng trợn, giới chuyên gia tài chính đồng loạt cảnh báo: Đã đến lúc nhà đầu tư phải tỉnh mộng, quay lại với giá trị cốt lõi của dữ liệu chính thống để tự cứu lấy tài sản của chính mình.

Thị trường chứng khoán vận hành trên nền tảng của kỳ vọng. Mọi quyết định giải ngân hay rút vốn đều bắt nguồn từ niềm tin vào triển vọng doanh nghiệp, ngành nghề và nền kinh tế. Và để hình thành niềm tin đó, thông tin luôn là yếu tố cốt lõi.

Nếu trước đây nhà đầu tư chủ yếu tiếp cận dữ liệu qua báo chí, báo cáo doanh nghiệp hay các tổ chức nghiên cứu chuyên nghiệp, thì nay chỉ cần một chiếc điện thoại, hàng trăm thông tin về thị trường có thể xuất hiện mỗi ngày từ Facebook, TikTok, Telegram hay các nhóm chat đầu tư.

Sự thuận tiện giúp thông tin lan truyền nhanh hơn, nhưng đồng thời cũng khiến ranh giới giữa dữ liệu xác thực và tin đồn ngày càng mong manh. Gần như bất kỳ ai cũng có thể trở thành "chuyên gia", đưa ra dự báo, nhận định hoặc tiết lộ những thông tin được gắn mác "nội bộ".

Không ít lần, chỉ một dòng tin chưa được kiểm chứng đã đủ khiến cổ phiếu tăng trần hoặc giảm sàn. Tâm lý FOMO xuất hiện khi nhà đầu tư sợ bỏ lỡ cơ hội, trong khi những tin tức tiêu cực chưa xác thực lại dễ kích hoạt làn sóng bán tháo.

Đến cuối tháng 5/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam đã vượt mốc 13 triệu tài khoản giao dịch. Nhà đầu tư cá nhân chiếm hơn 99% tổng số tài khoản, đồng thời cũng là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất bởi các luồng thông tin trên mạng xã hội.

Theo nhiều chuyên gia, điều đáng lo ngại là không ít nhà đầu tư mới lại đặt niềm tin vào các nguồn tin ẩn danh nhiều hơn báo cáo tài chính hoặc thông tin công bố chính thức từ doanh nghiệp.

Giá trị của thông tin chính thống

Sau những lần trả giá vì giao dịch theo tin đồn, nhiều nhà đầu tư bắt đầu quay lại với những nguồn dữ liệu có độ tin cậy cao hơn.

Khác với các thông tin lan truyền trên mạng xã hội, dữ liệu từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp niêm yết và các tổ chức được cấp phép phải tuân thủ quy định công bố thông tin, chịu trách nhiệm pháp lý và chịu sự giám sát của cơ quan chức năng.

Quan trọng hơn, thông tin chính thống cung cấp nền tảng cho hoạt động phân tích thay vì kích thích các quyết định đầu cơ dựa trên cảm xúc ngắn hạn.

Thông qua báo cáo tài chính, chiến lược kinh doanh, dòng tiền, kế hoạch phát triển hay triển vọng ngành nghề, nhà đầu tư có thể xây dựng góc nhìn đầy đủ hơn về giá trị doanh nghiệp thay vì chạy theo những câu chuyện được thổi phồng.

Các chuyên gia cho rằng một trong những dấu hiệu của sự trưởng thành trên thị trường là khi nhà đầu tư dần chuyển từ việc săn tin đồn sang đọc báo cáo, phân tích dữ liệu và đánh giá doanh nghiệp bằng những tiêu chí định lượng.

Minh bạch thông tin là nền móng của thị trường bền vững

Ở các thị trường phát triển, minh bạch thông tin luôn được xem là một trong những tiêu chuẩn quan trọng nhất.

Thông tin chính thống thường ít hấp dẫn hơn những câu chuyện giật gân trên mạng xã hội. Nó nhiều số liệu, ít cảm xúc và đòi hỏi thời gian phân tích. Nhưng chính sự khô khan ấy lại tạo nên giá trị bền vững.

Trong bối cảnh "bội thực thông tin", nhà đầu tư không chỉ đối mặt với tin giả mà còn phải liên tục sàng lọc những dữ liệu nhiễu loạn. Khi lượng thông tin quá lớn, việc xác định đâu là yếu tố thực sự quan trọng trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Đó cũng là lý do các nguồn tin chính thống được ví như chiếc la bàn giữa môi trường đầy biến động. Không chỉ giúp bảo vệ nhà đầu tư, minh bạch thông tin còn là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng thị trường và thu hút dòng vốn quốc tế.

Khi Việt Nam tiếp tục theo đuổi mục tiêu nâng hạng thị trường, chất lượng công bố thông tin sẽ ngày càng trở thành yếu tố then chốt trong mắt các tổ chức đầu tư nước ngoài.

Giữa vô vàn tiếng ồn của thị trường, dữ liệu xác thực vẫn là nền tảng giúp nhà đầu tư giữ được sự tỉnh táo. Bởi cuối cùng, những quyết định bền vững luôn được xây dựng từ phân tích và sự thật, không phải từ tin đồn hay cảm xúc nhất thời.