Dầu tăng, ngành nào chịu áp lực?

Giá dầu thế giới vượt mốc 100 USD/thùng đang tạo ra cú sốc năng lượng lớn, trực tiếp đẩy chi phí sản xuất và logistics leo thang, qua đó đe dọa trực tiếp đến biên lợi nhuận doanh nghiệp và làm gia tăng nguy cơ lạm phát cuối năm.

Giá dầu Brent vượt 108 USD/thùng tạo áp lực lên chi phí vận tải, nguyên liệu và tỷ giá, đe dọa biên lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp xuất khẩu trong bối cảnh S&P Global dự báo mức giá cao kéo dài.

Giá dầu Brent hiện vượt 108 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 5, do lo ngại xung đột tại Iran ảnh hưởng đến nguồn cung. Giá dầu WTI cũng tăng mạnh, vượt 103 USD/thùng. Các chuyên gia dự báo thị trường sẽ khó sớm trở lại bình ổn nếu các tuyến vận chuyển năng lượng tại Trung Đông tiếp tục bị gián đoạn. S&P Global ước tính giá dầu có thể duy trì trong vùng 80-100 USD/thùng trong năm tới, cho thấy mặt bằng chi phí năng lượng cao có thể kéo dài. Với nền kinh tế nhập khẩu năng lượng như Việt Nam, biến động giá dầu thế giới truyền dẫn nhanh chóng qua giá xăng dầu trong nước.

Khi giá diesel tăng, chi phí vận hành đội xe, máy móc và phương tiện vận tải tăng theo. Doanh nghiệp vận tải đối mặt lựa chọn khó: tăng cước vận chuyển hoặc chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận. Giá dầu cao còn kéo theo gia tăng chi phí hóa dầu như nhựa, hóa chất, bao bì. Doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt những công ty ký hợp đồng trước khi chi phí tăng, khó chuyển toàn bộ áp lực giá tăng cho khách hàng. Nếu giá năng lượng duy trì cao, áp lực có thể lan từ lạm phát chi phí sang kỳ vọng lạm phát chung, tạo áp lực lên lãi suất. Chi phí vốn cao ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch đầu tư và nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp.

Vận tải đường bộ, đường biển, hàng không và logistics chịu áp lực ngay lập tức từ chi phí nhiên liệu. Các ngành sản xuất như dệt may, da giày, nhựa, hóa chất, chế biến thực phẩm phải đối mặt chi phí đầu vào cao hơn. Doanh nghiệp sử dụng ngoại tệ để nhập khẩu nguyên liệu hoặc có dư nợ bằng USD cần tính đến rủi ro tỷ giá kết hợp với biến động giá dầu. Với nền kinh tế có độ mở thương mại cao, chi phí vận chuyển quốc tế tăng tác động rộng lớn hơn.

Doanh nghiệp cần xây dựng các kịch bản chi phí tương ứng với giá dầu ở các mức khác nhau để đánh giá tác động tới dòng tiền và lợi nhuận. Rà soát các hợp đồng vận chuyển, mua nguyên liệu và xuất khẩu để xác định những điều khoản cho phép điều chỉnh giá khi nhiên liệu biến động. Đối với sản xuất, tiết kiệm năng lượng cần được coi là bài toán tài chính. Đầu tư vào thiết bị tiết kiệm điện, năng lượng tái tạo và tối ưu logistics có thể giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Doanh nghiệp logistics nên tối ưu tuyến đường, tăng vận chuyển hai chiều và ứng dụng dữ liệu để giảm quãng đường rỗng.