Dầu Brent áp sát mốc 109 USD/thùng

Giá dầu Brent thế giới vừa ghi nhận mức tăng mạnh lên sát ngưỡng 109 USD/thùng, tạo ra cú hích lớn cho nhóm cổ phiếu năng lượng nhưng đồng thời gióng lên hồi chuông cảnh báo về áp lực chi phí đầu vào đối với toàn bộ nền kinh tế vĩ mô.

Từ hàng không, vận tải đến nhựa và hóa chất, giá dầu tạo sức ép ở phía đầu vào; trong khi nhóm khai thác, dịch vụ dầu khí và lọc hóa dầu có thể hưởng lợi từ mặt bằng giá cao hơn.

Brent tăng 3,07 USD/thùng, lên 108,75 USD, mức cao nhất trong khoảng 4 tháng. WTI tăng tới 4,4%, đạt 105,83 USD/thùng. Động lực chính đến từ lo ngại nguồn cung sau khi tuyến đường ống East-West của Saudi Arabia bị gián đoạn, hoạt động xuất khẩu tại cảng Yanbu bị đình trệ và các cuộc tấn công tiếp tục đe dọa hạ tầng năng lượng trong khu vực.

Tuyến East-West có công suất tới 7 triệu thùng/ngày, đóng vai trò đưa dầu từ các mỏ phía Đông Saudi Arabia ra Biển Đỏ, qua đó giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Việc tuyến thay thế này gặp sự cố khiến thị trường phải tính lại mức độ an toàn của nguồn cung toàn cầu.

Đây là vấn đề lớn hơn một cú tăng giá hàng hóa. Dầu trên 100 USD/thùng có thể truyền dẫn vào nhiên liệu, vận tải, điện, nhựa, hóa chất và nhiều nhóm sản xuất, làm biên lợi nhuận của doanh nghiệp sử dụng nhiều năng lượng chịu sức ép nếu không thể chuyển hết chi phí sang giá bán.

Ở chiều ngược lại, mặt bằng dầu cao tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp thượng nguồn. Các nhà khai thác dầu khí, dịch vụ khoan, cung cấp thiết bị và một số doanh nghiệp vận tải dầu có thể được hưởng lợi từ nhu cầu đầu tư và khai thác tăng khi giá dầu duy trì ở mức cao.

Với nhóm lọc hóa dầu, tác động phức tạp hơn. Giá dầu đầu vào tăng không đồng nghĩa lợi nhuận tăng tương ứng, bởi còn phụ thuộc vào crack spread, tồn kho và khả năng chuyển chi phí sang sản phẩm đầu ra.

Đáng chú ý, dầu tăng cũng làm bài toán lãi suất khó hơn. Reuters ghi nhận giá dầu tăng đang củng cố lo ngại lạm phát, trong bối cảnh thị trường chờ quyết định chính sách của Fed. Nếu cú sốc năng lượng kéo dài, chi phí vốn toàn cầu có thể chịu thêm áp lực.

Với Việt Nam, một nền kinh tế nhập khẩu ròng năng lượng, dầu cao có thể làm tăng chi phí nhập khẩu và vận tải, nhưng mức độ tác động giữa các ngành sẽ không đồng nhất. Vì vậy, 108–109 USD/thùng không chỉ là một con số trên thị trường hàng hóa mà đang trở thành biến số quan trọng đối với lợi nhuận doanh nghiệp và mặt bằng chi phí toàn nền kinh tế.