Đã đến lúc kiến tạo trật tự mới hậu "bão giá"?

Giá vàng nhẫn lần đầu vượt mốc 150 triệu đồng/lượng, trở thành tâm điểm mới của dòng tiền khi người dân chuyển hướng khỏi vàng miếng sau loạt chính sách cải cách. Cùng với đó, thị trường vàng Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng với ba trụ cột: mở cửa nhập khẩu, lập sàn giao dịch quốc gia và siết quản lý giá, hướng tới minh bạch và hội nhập hơn.

Sau giai đoạn biến động dữ dội, thị trường vàng trong nước đang đứng trước bước ngoặt cải cách có thể tái vẽ toàn bộ “bản đồ” giá và cấu trúc vận hành.

Vàng nhẫn “lên ngôi”

Thị trường vàng Việt Nam đang trải qua một “cơn sóng thần” hiếm có khi giá vàng nhẫn lần đầu tiên vượt mốc 150 triệu đồng/lượng, thiết lập đỉnh lịch sử mới.

Tại nhiều thương hiệu lớn, vàng nhẫn được niêm yết cao hơn vàng miếng SJC tới hơn 4 triệu đồng/lượng, trong khi tại các cửa hàng tư nhân, mức giá thậm chí bị đẩy lên 155–160 triệu đồng/lượng. Trên thị trường tự do, con số này còn vượt 165 triệu đồng/lượng – minh chứng cho hiệu ứng FOMO lan rộng, khi người dân đổ xô mua vàng giữa lúc nguồn cung khan hiếm và các tiệm vàng tận dụng tâm lý thị trường để đẩy giá.

Không ít cửa hàng lớn cháy hàng, chỉ phục vụ khách đã đặt trước. Người mua phải xếp hàng lấy số, còn giới đầu cơ tranh thủ gom vàng ở đỉnh giá để lướt sóng, khiến vòng xoáy đầu cơ – khan hàng – tăng giá càng thêm siết chặt.

Một nguyên nhân sâu xa hơn nằm ở sự thay đổi trong hành vi người mua. Sau khi Nghị định 232/2025 có hiệu lực, xóa bỏ độc quyền vàng miếng SJC và đề xuất đánh thuế thu nhập cá nhân với vàng miếng, dòng tiền bắt đầu chuyển hướng sang vàng nhẫn – loại hình linh hoạt, dễ giao dịch và không bị ràng buộc bởi chính sách mới. Vô hình trung, vàng nhẫn trở thành “điểm đến” mới của dòng tiền nhàn rỗi.

Tái cấu trúc thị trường vàng

Theo giới phân tích, biến động dữ dội của giá vàng phản ánh sự mất cân đối cung – cầu trong nước cũng như tác động từ giá thế giới. Tuy nhiên, đợt “sóng thần” lần này có thể là bước ngoặt mở ra giai đoạn tái cấu trúc toàn diện của thị trường vàng Việt Nam.

Thứ nhất, việc xóa bỏ độc quyền vàng miếng và cho phép nhập khẩu vàng nguyên liệu theo Nghị định 232/2025 được xem là bước mở quan trọng. Khi doanh nghiệp và ngân hàng thương mại được tham gia nhập khẩu, thị trường sẽ đa dạng nguồn cung, dần thu hẹp khoảng cách với giá thế giới. Dù vậy, mức độ hội nhập này vẫn phụ thuộc vào hạn mức nhập khẩu vàng mà cơ quan điều hành cho phép.

Thứ hai, kế hoạch thí điểm sàn giao dịch vàng quốc gia dự kiến được trình Chính phủ trong tháng 10 hứa hẹn thay đổi cách vận hành toàn bộ thị trường. Mục tiêu của sàn là huy động nguồn lực vàng trong dân, giảm tình trạng tích trữ và chuyển hóa vàng thành nguồn vốn đầu tư cho nền kinh tế. Khi sàn đi vào hoạt động, thị trường được kỳ vọng sẽ minh bạch hơn, giảm đầu cơ và thu hẹp chênh lệch giá trong – ngoài nước.

Thứ ba, cơ quan quản lý đang siết chặt kiểm soát và thanh tra thị trường vàng. Doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh vàng buộc phải báo cáo chi tiết khối lượng, giá trị, giá niêm yết và giao dịch thực tế, nhằm ngăn ngừa thao túng giá và đảm bảo minh bạch chuỗi cung ứng.

Giới phân tích nhận định, khi ba trụ cột cải cách – xóa bỏ độc quyền, lập sàn giao dịch và tăng cường giám sát – được triển khai đồng bộ, thị trường vàng Việt Nam sẽ thoát khỏi tình trạng méo mó, hướng tới một cấu trúc minh bạch, ổn định và hội nhập hơn với thị trường thế giới.