Cú bẻ lái bất ngờ trong dự báo chính sách của Fed

Làn sóng lạc quan về một kỷ nguyên tiền rẻ chính thức sụp đổ khi gần 85% chuyên gia đồng loạt quay xe, đẩy thời điểm hạ lãi suất của Fed vào vô vọng, thậm chí bóng ma tăng lãi suất đang quay trở lại bủa vây nền kinh tế toàn cầu.

Cuộc khảo sát toàn diện nhất từ giới kinh tế học đầu ngành đã bóc trần một thực tế khốc liệt: Khi lạm phát Mỹ kiên cường bám trụ trên đỉnh suốt nửa thập kỷ, Washington không còn đường lui và buộc phải duy trì trạng thái thắt chặt tiền tệ ở mức cực đoan nhất.

Triển vọng Fed sớm hạ lãi suất đang ngày càng xa vời khi lạm phát Mỹ tiếp tục neo cao và thị trường bắt đầu tính đến khả năng cơ quan này phải duy trì chính sách tiền tệ cứng rắn lâu hơn dự kiến.

Theo khảo sát mới nhất của Reuters, khoảng 85% chuyên gia kinh tế được hỏi cho rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất ít nhất đến hết quý III năm nay. Đây là sự đảo chiều đáng chú ý so với chỉ một tháng trước, thời điểm phần lớn thị trường vẫn kỳ vọng sẽ có ít nhất một đợt giảm lãi suất trong năm 2026.

Hiện lãi suất quỹ liên bang Mỹ đang được duy trì trong vùng 3,5% - 3,75% và chưa có dấu hiệu sớm nới lỏng.

Nguyên nhân lớn nhất đến từ áp lực lạm phát dai dẳng. Các chỉ số CPI và PPI mới công bố đều cao hơn dự báo, trong khi giá năng lượng tăng mạnh vì căng thẳng địa chính trị khiến nguy cơ lạm phát kéo dài trở nên rõ rệt hơn.

Điều này buộc giới đầu tư thay đổi kỳ vọng. Thay vì chờ Fed xoay trục sang nới lỏng tiền tệ, thị trường hợp đồng tương lai hiện bắt đầu đặt cược vào khả năng Mỹ tăng thêm 25 điểm cơ bản lãi suất vào đầu năm sau.

Cùng lúc, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã vượt mốc 4,6% – vùng cao nhất hơn một năm qua. Đồng USD mạnh lên tiếp tục gây sức ép lên vàng, chứng khoán và các tài sản rủi ro khác.

Dù vậy, nhiều chuyên gia vẫn cho rằng cú sốc lạm phát hiện tại chủ yếu đến từ giá năng lượng và có thể chỉ mang tính tạm thời. Theo họ, áp lực này chưa đủ để tạo ra vòng xoáy tăng giá trên diện rộng đối với nền kinh tế Mỹ.

Ông Aditya Bhave nhận định Fed hiện đứng trước ranh giới rất mong manh giữa việc tiếp tục giữ nguyên lãi suất, cắt giảm hoặc thậm chí tăng thêm. Tuy nhiên, kịch bản cơ sở vẫn là duy trì mặt bằng lãi suất hiện tại trong thời gian dài hơn.

Khảo sát cũng cho thấy gần một nửa số chuyên gia tin rằng Fed sẽ “đứng yên” trong toàn bộ năm nay. Chỉ số ít dự báo khả năng cắt giảm lãi suất vào cuối năm, trong khi số chuyên gia tin Fed tăng lãi suất vẫn còn khá hạn chế.

Hiện lạm phát Mỹ vẫn cao hơn khoảng 1 điểm phần trăm so với mục tiêu 2% của Fed và đã duy trì trên mức này suốt hơn 5 năm qua. Chỉ số PCE – thước đo lạm phát được Fed ưu tiên theo dõi – gần nhất tăng 3,5%, mức cao nhất kể từ giữa năm 2023.

Trong bối cảnh kinh tế Mỹ chưa suy yếu rõ rệt, tỷ lệ thất nghiệp vẫn ổn định và tăng trưởng chưa rơi vào suy thoái, Fed dường như chưa chịu áp lực đủ lớn để sớm mở lại chu kỳ giảm lãi suất.