Cơn sóng ngầm từ đồng USD: Vì sao chuyên gia cảnh báo thị trường có thể lặp lại cú sốc năm 2024?

Sức mạnh của đồng USD đang khiến giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) bằng đồng yên trở nên hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo chỉ cần Nhật Bản can thiệp để vực dậy đồng yên, thị trường có thể chứng kiến một làn sóng bán tháo tài sản rủi ro tương tự cú sốc năm 2024, theo Market Watch.

Đồng USD tăng giá trong bối cảnh thị trường kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn dưới thời Chủ tịch mới Kevin Warsh. Trong khi đó, đồng yên Nhật đã có thời điểm rơi xuống mức thấp nhất trong gần 40 năm so với USD, đưa tỷ giá USD/JPY lên quanh 162.

Diễn biến này tiếp tục thúc đẩy chiến lược carry trade – vay đồng yên với chi phí thấp để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn như cổ phiếu công nghệ Mỹ hoặc trái phiếu kho bạc.

Tuy nhiên, chiến lược này cũng tiềm ẩn rủi ro lớn. Nếu đồng yên bất ngờ tăng giá do Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) hoặc Chính phủ Nhật Bản can thiệp, các quỹ đầu tư có thể buộc phải đóng vị thế bằng cách mua lại đồng yên và bán các tài sản rủi ro, tạo ra áp lực điều chỉnh trên thị trường toàn cầu.

Kịch bản từng khiến Phố Wall lao dốc

Thị trường vẫn chưa quên cú sốc năm 2024 khi BoJ tăng lãi suất, kéo theo sự đảo chiều của carry trade và buộc nhiều nhà đầu tư phải bán tháo tài sản Mỹ. Khi đó, chỉ số S&P 500 đã giảm mạnh chỉ trong vài phiên giao dịch.

Theo Fawad Razaqzada, chuyên gia tại Forex, dữ liệu việc làm Mỹ suy yếu có thể tạo điều kiện để Nhật Bản can thiệp vào thị trường ngoại hối, đặc biệt trong kỳ nghỉ Quốc khánh 4/7 của Mỹ – thời điểm thanh khoản thấp khiến tác động của bất kỳ động thái nào cũng có thể bị khuếch đại.

Trong khi đó, Stephen Innes, đối tác quản lý tại SPI Asset Management, cho rằng đồng yên vẫn là đồng tiền tài trợ "mạnh nhưng nguy hiểm".

"Đồng yên có độ biến động thấp cho đến khi nó không còn như vậy nữa."

Vì sao Nhật Bản có thể hành động?

Đồng yên mất giá khiến chi phí nhập khẩu dầu, khí đốt, lương thực và nguyên liệu của Nhật Bản tăng cao, làm gia tăng áp lực lạm phát và giảm sức mua của người dân.

Đó là lý do Tokyo nhiều lần phát tín hiệu sẵn sàng can thiệp nếu đồng yên tiếp tục suy yếu quá mức.

Liệu cú sốc năm 2024 có lặp lại?

Nhiều chuyên gia cho rằng khả năng xảy ra một đợt bán tháo quy mô lớn như năm 2024 thấp hơn.

Theo Chris Getter, nhà quản lý danh mục tại Simplify Asset Management, nhà đầu tư hiện đã có sự chuẩn bị tốt hơn, quy mô carry trade không còn quá đông đúc như trước và BoJ cũng chủ động can thiệp thị trường thường xuyên hơn.

Ngoài ra, nếu cả Fed và BoJ cùng duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, chênh lệch lãi suất giữa USD và yên có thể thu hẹp, làm giảm sức hấp dẫn của chiến lược vay yên đầu tư vào tài sản định giá bằng USD.

Tuy nhiên, đồng USD mạnh vẫn là yếu tố hỗ trợ cho carry trade. Chỉ số ICE US Dollar Index (DXY) đã tăng khoảng 2,5% từ đầu năm 2026, nhờ kỳ vọng Fed giữ lãi suất cao để kiểm soát lạm phát.

Theo Naomi Fink, Kinh tế trưởng tại Amova Asset Management, thị trường hiện đã định giá phần lớn các yếu tố tích cực như tăng trưởng lợi nhuận của nhóm công nghệ, nhưng vẫn khó dự báo những thay đổi về chính sách tiền tệ.

Điều đó đồng nghĩa, dù nguy cơ xảy ra một cú sốc như năm 2024 có thể thấp hơn, rủi ro về một đợt đảo chiều của giao dịch carry trade vẫn cao hơn mức bình thường, đặc biệt nếu xuất hiện bất ngờ từ chính sách của Nhật Bản hoặc Fed. Đây là yếu tố mà giới đầu tư toàn cầu sẽ tiếp tục theo dõi sát trong thời gian tới.