"Cởi trói" pháp lý cho giao dịch phái sinh

Nghị định 306/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2026 đã cắt giảm hàng loạt điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính trong lĩnh vực chứng khoán phái sinh, từ cấp phép, hồ sơ đến căn cứ đình chỉ hoạt động. Động thái này thể hiện định hướng nới lỏng quản lý, thúc đẩy cạnh tranh và tạo dư địa phát triển cho thị trường phái sinh trong giai đoạn mới.

Nghị định 306/2025/NĐ-CP đánh dấu bước điều chỉnh mạnh trong khung pháp lý thị trường chứng khoán phái sinh khi cắt giảm hàng loạt điều kiện kinh doanh đối với công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ. Động thái này không chỉ nới lỏng rào cản gia nhập thị trường mà còn cho thấy định hướng thúc đẩy cạnh tranh, mở rộng quy mô và nâng cao sức hấp dẫn của thị trường phái sinh trong giai đoạn tới.

"Cởi trói" pháp lý cho giao dịch phái sinh

Từ ngày 9/1/2026, Nghị định 306/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước nới lỏng đáng kể khung pháp lý đối với thị trường chứng khoán phái sinh. Nghị định này sửa đổi, bổ sung các quy định tại Nghị định 156 và 158, tập trung cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục và giảm gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp.

Theo đó, 3 điều kiện kinh doanh đối với công ty chứng khoán và 2 điều kiện đối với công ty quản lý quỹ trong hoạt động kinh doanh chứng khoán phái sinh đã được bãi bỏ, bao gồm các yêu cầu về tỷ lệ vốn khả dụng, kiểm soát nội bộ – quản trị rủi ro và tình trạng tổ chức, hoạt động của doanh nghiệp. Thành phần hồ sơ cũng được tinh giản tương ứng, loại bỏ báo cáo tỷ lệ an toàn tài chính và điều chỉnh giấy tờ cá nhân theo Luật Căn cước, Luật Giao dịch điện tử.

Nghị định 306 đồng thời bãi bỏ nhiều căn cứ đình chỉ hoạt động kinh doanh chứng khoán phái sinh, qua đó giảm rủi ro “đình chỉ kỹ thuật” do không đáp ứng các tiêu chí mang tính hình thức.

Ở mảng cung cấp dịch vụ bù trừ, thanh toán giao dịch phái sinh, hàng loạt điều kiện kinh doanh đối với công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài cũng được cắt giảm. Các yêu cầu về hệ số nợ, tỷ lệ an toàn vốn, quy trình kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro không còn là điều kiện bắt buộc trong hồ sơ cấp phép.

Tổng thể, Nghị định 306/2025/NĐ-CP thể hiện rõ tinh thần cải cách thể chế, tạo dư địa phát triển cho thị trường chứng khoán phái sinh, đồng thời phù hợp với xu hướng chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong giai đoạn mới.