Cổ phiếu IPO nhanh hơn nhưng gần 75% số mã giảm trong năm đầu

Nghị định 245/2025/NĐ-CP đã rút ngắn đáng kể thời gian đưa cổ phiếu vào giao dịch sau khi được chấp thuận niêm yết, mở đường cho làn sóng doanh nghiệp mới lên sàn. Tuy nhiên, sau một năm, câu chuyện không chỉ nằm ở tốc độ IPO – niêm yết mà còn ở diễn biến giá cổ phiếu.

Với nhiều tân binh quy mô hàng nghìn tỷ đồng, thậm chí hàng tỷ USD vốn hóa, thị trường đang đặt ra bài kiểm tra khắc nghiệt về định giá và sức hấp thụ dòng tiền.

Từ CRV, TCX đến DMX: Làn sóng tân binh nối dài

Nghị định 245/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 155/2020/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 11/9/2025.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là rút ngắn thời hạn đưa cổ phiếu vào giao dịch từ 90 ngày xuống tối đa 30 ngày kể từ khi Sở Giao dịch Chứng khoán chấp thuận đăng ký niêm yết.

Quy định này nhằm giúp nhà đầu tư sớm thực hiện quyền chuyển nhượng chứng khoán trên thị trường có tổ chức.

Những cổ phiếu hưởng lợi sớm từ làn sóng IPO – niêm yết mới gồm CRV của CTCP Tập đoàn Bất động sản CRV và TCX của CTCP Chứng khoán Kỹ Thương.

CRV chính thức giao dịch trên HOSE ngày 10/10/2025, còn TCX bắt đầu giao dịch ngày 21/10/2025. Cả hai đều ghi nhận những nhịp vận động tích cực trong thời gian đầu, trước khi xuất hiện các nhịp điều chỉnh với mức chiết khấu gần 20%.

Đến tháng 12/2025, thị trường tiếp tục đón VPX của CTCP Chứng khoán VPBank và VCK của CTCP Chứng khoán VPS lên HOSE.

Hai thương vụ có quy mô hàng tỷ USD được kỳ vọng bổ sung nguồn cung cổ phiếu chất lượng lớn cho thị trường, đồng thời tạo thêm dấu ấn cho làn sóng niêm yết mới. Tuy nhiên, diễn biến thuận lợi cũng đều qua đi khá nhanh khi cả VCK lẫn VPX đều đang ghi nhận mức chiết khấu hơn 20%.

Trong khi đó, cổ phiếu DMX của Điện Máy Xanh đang giao dịch quanh vạch xuất phát sau hơn 40 phiên giao dịch đầu tiên trên sàn.

Theo thống kê sơ bộ trên danh sách 12 mã được tổng hợp, có 9 mã giảm giá so với giá chào sàn, tương đương 75%. Con số này cho thấy không ít cổ phiếu mới lên sàn phải đối mặt với áp lực điều chỉnh, ngay cả khi doanh nghiệp có quy mô lớn hoặc nhận được sự quan tâm của thị trường trước đó.

Diễn biến này đặt ra câu hỏi về khoảng cách giữa kỳ vọng trước IPO và khả năng hấp thụ của dòng tiền sau khi cổ phiếu chính thức giao dịch.

Đáng chú ý, sự khắc nghiệt của thị trường càng thể hiện rõ khi đặt làn sóng IPO giai đoạn 2025-2026 bên cạnh diễn biến chung của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm nâng hạng.

Theo thống kê trên gần 1.600 mã cổ phiếu và chứng khoán trên cả ba sàn, khoảng 58% số mã tăng giá trong năm đầu tiên. Tương quan này phản ánh sóng IPO mới từ giai đoạn 2025-2026 đang đối mặt với diễn biến kém thuận lợi hơn so với thống kê toàn thị trường.

Nhiều thương vụ còn dang dở

Với Chứng khoán Kafi, cổ phiếu KAI đã lựa chọn giao dịch trên UPCoM và ghi nhận mức giảm 46% so với giá IPO.

Việc chọn UPCoM có thể xem là bước đi thận trọng trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp lên sàn trước đó chưa có diễn biến giá thuận lợi.

Quyết định chốt giá phát hành 15.000 đồng/cổ phiếu của KAI là một dữ kiện đáng chú ý về định giá của doanh nghiệp.

Thay vì chỉ điều chỉnh kỳ vọng theo biến động chung của thị trường, các “ông chủ” của KAI vẫn đang đưa ra mức định giá riêng cho doanh nghiệp.

Do đó, câu chuyện về thực hiện kế hoạch phát hành, số lượng nhà đầu tư tham gia và mức độ hoàn thành mục tiêu huy động vốn sẽ diễn ra như thế nào trong bối cảnh thị trường gặp nhiều thách thức?

Còn ở thương vụ khác, DatVietVAC (DVV) hiện đã hoàn tất đợt IPO vào đầu tháng 9/2026.

Những vận động giao dịch mới của DVV trên TTCK sẽ thu hút sự quan tâm của giới truyền thông. Được biệt, doanh nghiệp dự kiến đưa cổ phiếu vào giao dịch trong tháng 10/2026.

Bên cạnh đó trong mùa BCTC quý 3/2026, kết quả kinh doanh của nhóm này cùng nhiều doanh nghiệp vừa IPO cũng sẽ cung cấp thêm dữ liệu để nhà đầu tư đánh giá hoạt động cốt lõi và triển vọng của doanh nghiệp.

Nhìn chung, sau một năm Nghị định 245 có hiệu lực, thị trường chứng khoán đã đón thêm những thương vụ IPO và lên sàn đáng chú ý. Tuy nhiên, chính sách rút ngắn thời gian đưa cổ phiếu vào giao dịch mới chỉ giải quyết một phần bài toán.

Về dài hạn, chất lượng doanh nghiệp, mức giá chào bán và sức hấp thụ của dòng tiền vẫn là những yếu tố quyết định giá trị cổ phiếu trên thị trường.

Với những tân binh có quy mô hàng tỷ USD, diễn biến của giá cổ phiếu không chỉ ảnh hưởng đến danh mục của nhà đầu tư mà còn có thể tác động đến VN-Index và các chỉ số mà chúng góp mặt.