Cổ phần hóa trở lại, chứng khoán thêm “hàng”?

Sau nhiều năm trầm lắng, hoạt động cổ phần hóa, thoái vốn và đấu giá cổ phần đang phát đi tín hiệu tích cực trở lại. BSC nhận định xu hướng này rõ nét hơn từ cuối năm 2025, mở ra khả năng bổ sung nguồn cung doanh nghiệp cho thị trường chứng khoán.

Những thương vụ mới chưa đạt quy mô như giai đoạn 2014-2018, nhưng sự trở lại của hoạt động đấu giá có thể tạo thêm “hàng hóa” cho thị trường và thúc đẩy quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước.

Cổ phần hóa trở lại, chứng khoán thêm “hàng”?

Lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận hai làn sóng cổ phần hóa và thoái vốn mạnh mẽ. Giai đoạn đầu tiên từ 2006-2008 trùng với việc ban hành Luật Chứng khoán năm 2006, khi các tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước chủ chốt được cổ phần hóa. Thương vụ cổ phần hóa Vietcombank đạt giá trị hơn 10.516 tỷ đồng, còn ngành ngân hàng, điện, nước và xăng dầu khí đốt là những lĩnh vực nổi bật nhất. Giai đoạn thứ hai từ 2014-2018 được kích hoạt bởi Quyết định 51/2014/QĐ-TTg về thoái vốn và đăng ký giao dịch doanh nghiệp Nhà nước, đạt đỉnh điểm năm 2017 với thương vụ thoái vốn tại Sabeco trị giá 109.972 tỷ đồng.

Sau năm 2018, hoạt động cổ phần hóa dần bước vào giai đoạn trầm lắng, với số lượng phiên đấu giá và giá trị thương vụ giảm đáng kể. Từ 2020-2022, hoạt động tập trung chủ yếu vào nhóm bất động sản nhưng quy mô không còn lớn như những giai đoạn trước. Tuy nhiên, theo nhận định của Chứng khoán BIDV, hoạt động đấu giá cổ phần bắt đầu có dấu hiệu tích cực trở lại từ cuối năm 2025, với các thương vụ mới tập trung ở xây dựng vật liệu, công nghệ thông tin, hàng cá nhân và gia dụng.

Những thương vụ gần đây bao gồm Tổng Công ty Đầu tư Nước và Môi trường Việt Nam với giá trị 1.231 tỷ đồng, CTCP Giầy Thượng Đình đạt 1.379 tỷ đồng, Tổng CTCP Điện tử và Tin học Việt Nam đạt 2.562 tỷ đồng và CTCP Hạ tầng Gelex đạt 2.882 tỷ đồng. Mặc dù quy mô các thương vụ hiện chưa so sánh được với giai đoạn cao điểm 2014-2018, sự thay đổi xu hướng này đáng chú ý sau thời gian dài hoạt động suy giảm.

Sự khởi sắc của hoạt động cổ phần hóa và thoái vốn phù hợp với chủ trương tiếp tục thúc đẩy cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Nếu xu hướng này kéo dài, thị trường chứng khoán có thể đón nhận một nguồn cung cổ phiếu mới, góp phần tăng tính thanh khoản và cơ hội đa dạng hóa cho nhà đầu tư.