Chuyên gia cảnh báo: Chưa vội gửi tiết kiệm dài hạn, nên chờ động thái mới từ NHNN

Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất trên thị trường tiền tệ có nhiều biến động, các chuyên gia của Công ty Chứng khoán VPBank (VPBankS) khuyến nghị người gửi tiết kiệm nên ưu tiên các kỳ hạn ngắn, chờ đợi tín hiệu điều chỉnh trần lãi suất từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý được VPBankS nêu trong Báo cáo đầu tư công bố mới đây, khi thanh khoản hệ thống ngân hàng và lãi suất trên cả thị trường liên ngân hàng lẫn thị trường tiền gửi đều ghi nhận xu hướng tăng trở lại vào giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026.

Lãi suất liên ngân hàng biến động mạnh, áp lực thanh khoản mang tính thời điểm

Theo báo cáo, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng (LNH) tăng đáng kể trong tháng 12/2025, phản ánh tình trạng thanh khoản hệ thống ngân hàng thắt chặt hơn vào thời điểm cuối năm. Đáng chú ý, lãi suất qua đêm biến động mạnh, đạt đỉnh 7,49% vào ngày 8/12/2025 và duy trì trên 7% trong nhiều phiên, trước khi nhanh chóng hạ nhiệt về mức 1,77% vào ngày 31/12.

Diễn biến điều chỉnh mạnh này cho thấy áp lực thanh khoản mang tính ngắn hạn, chủ yếu xuất phát từ nhu cầu cân đối vốn, chốt sổ báo cáo cuối năm của các ngân hàng thương mại (NHTM), đồng thời được cải thiện nhờ các biện pháp hỗ trợ thanh khoản kịp thời từ NHNN.

Ở chiều ngược lại, lãi suất các kỳ hạn rất ngắn từ 1 tuần đến 2 tuần lại ghi nhận mức tăng mạnh. Cụ thể, tại ngày 31/12/2025, lãi suất kỳ hạn 1 tuần và 2 tuần lần lượt đạt 8,6% và 8,4%, tăng hơn 350 điểm cơ bản so với đầu năm. Theo VPBankS, diễn biến này chủ yếu đến từ yếu tố mùa vụ cuối năm và nhu cầu thanh khoản tăng cao trong kỳ nghỉ lễ. Sang tuần đầu tháng 1/2026, các mức lãi suất này đã hạ nhiệt đáng kể, về quanh 4–5%.

Lãi suất kỳ hạn dài neo ở mặt bằng cao hơn

Đối với các kỳ hạn dài hơn như 1 tháng, 3 tháng và 6 tháng, lãi suất được ghi nhận ở một mặt bằng mới cao hơn, dao động trong khoảng 6–8%. Tại ngày 31/12/2025, lãi suất các kỳ hạn này lần lượt đạt 7,53%, 8,31% và 7,42%, tăng từ 247–303 điểm cơ bản so với đầu năm.

Theo VPBankS, việc lãi suất các kỳ hạn trung và dài duy trì ở mức cao cho thấy kỳ vọng của các ngân hàng về áp lực chi phí vốn có thể kéo dài, thay vì chỉ mang tính thời điểm. Đáng chú ý, lãi suất kỳ hạn 9 tháng tiếp tục xu hướng tăng sang đầu năm 2026, từ mức 7,3% ghi nhận cuối năm 2025.

Tính đến ngày 9/1/2026, lãi suất LNH lần lượt ở mức 3,08% (qua đêm), 3,99% (1 tuần), 4,69% (2 tuần), 6,88% (1 tháng), 7,17% (3 tháng), 7,5% (6 tháng) và 8,1% (9 tháng).

Lãi suất tiền gửi tăng trên toàn hệ thống

Không chỉ trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất tiền gửi cũng ghi nhận xu hướng tăng trên toàn hệ thống kể từ tuần thứ ba của tháng 12/2025 và lan rộng ở hầu hết các kỳ hạn. Mức tăng phổ biến từ 32–53 điểm cơ bản tại nhóm ngân hàng thương mại có vốn nhà nước, 37–69 điểm cơ bản tại các ngân hàng tư nhân lớn và 24–34 điểm cơ bản tại nhóm ngân hàng tư nhân nhỏ, so với cuối tháng 11/2025.

Tại thời điểm ngày 9/1/2026, lãi suất tiền gửi tại quầy bình quân dao động quanh mức 1,6–2,9% cho kỳ hạn 0–3 tháng; 3,5–4,9% cho kỳ hạn 6–9 tháng; và 5,2–5,7% cho kỳ hạn 12–48 tháng.

Đáng lưu ý, lãi suất thực tế áp dụng cho nhóm khách hàng ưu tiên cao hơn đáng kể so với mức niêm yết công khai, đặc biệt tại các ngân hàng quốc doanh. Chẳng hạn, Vietcombank (VCB) và VietinBank (CTG) hiện áp dụng mức lãi suất khoảng 4,75% cho khách hàng ưu tiên gửi từ 5 tỷ đồng với kỳ hạn 24 tháng, trong khi lãi suất tại quầy chỉ quanh mức 4,2%.

Khuyến nghị ưu tiên kỳ hạn ngắn, chờ tín hiệu từ NHNN

Trên cơ sở phân tích diễn biến thị trường, VPBankS khuyến nghị người gửi tiết kiệm nên ưu tiên các kỳ hạn ngắn trong giai đoạn hiện nay, nhằm linh hoạt xoay vòng dòng tiền và chờ đợi động thái điều chỉnh trần lãi suất từ NHNN trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, người gửi tiền cũng có thể cân nhắc tận dụng các chương trình ưu đãi lãi suất mà nhiều ngân hàng đang triển khai, đặc biệt dành cho khách hàng gửi số tiền lớn, khách hàng thân thiết hoặc gửi tiết kiệm thông qua các ứng dụng ngân hàng số, nhằm tối ưu hóa lợi suất trong bối cảnh lãi suất còn nhiều biến động.