#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cao tốc 20.000 tỷ gặp biến số lớn, liên danh Vingroup đề xuất thanh toán bằng quỹ đất

Sau gần 4 tháng thi công, dự án thành phần 1 tuyến cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành do liên danh Vingroup (VIC) – Techtra triển khai đã phát sinh nhiều vướng mắc liên quan đến quy hoạch, địa giới hành chính và phương án tài chính. Trước thực tế này, doanh nghiệp dự án đã đề xuất chuyển đổi hình thức đầu tư từ hợp đồng BOT sang BT, với phương thức thanh toán bằng quỹ đất tại tỉnh Đồng Nai.

Phát sinh vướng mắc sau khi khởi công

Liên danh Vingroup (HoSE: VIC) – Techtra chính thức khởi công dự án thành phần 1 tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Tây, đoạn Gia Nghĩa – Chơn Thành vào tháng 8/2025. Dự án được triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), có chiều dài hơn 124km, tổng mức đầu tư gần 20.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, doanh nghiệp dự án – Công ty TNHH Cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành – cho biết dự án đang đối mặt với nhiều khó khăn phát sinh từ các yếu tố khách quan sau ngày 1/7/2025. Theo Báo Đồng Nai, việc sáp nhập địa giới hành chính giữa các tỉnh cùng với điều chỉnh quy hoạch giao thông tại Đồng Nai và Lâm Đồng đã tác động đáng kể đến phương án tài chính cũng như khả năng huy động vốn của dự án.

Cụ thể, sự thay đổi về địa giới hành chính khi tỉnh Bình Phước sáp nhập với Đồng Nai, tỉnh Đắk Nông sáp nhập với Lâm Đồng đã làm dịch chuyển trung tâm hành chính và không gian phát triển kinh tế – xã hội, kéo theo sự thay đổi về nhu cầu giao thông và vai trò kết nối của tuyến cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành so với phương án ban đầu.

Ngân hàng thận trọng với rủi ro thu hồi vốn

Trên cơ sở các biến động này, ngày 8/10/2025, Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank – TCB), đơn vị được đề nghị thu xếp vốn cho dự án thành phần 1, đã có văn bản yêu cầu làm rõ một số nội dung liên quan đến rủi ro tài chính.

Theo Techcombank, việc xuất hiện các yếu tố “thay đổi hoàn cảnh cơ bản” như điều chỉnh quy hoạch vùng, thay đổi địa giới hành chính và định hướng phát triển hạ tầng giao thông mới khiến ngân hàng chưa có đủ cơ sở để thẩm định khả năng thu hồi vốn vay. Do đó, TCB đề nghị doanh nghiệp dự án đánh giá lại toàn diện tính khả thi của dự án, làm rõ các tác động đến lưu lượng xe, phương án tài chính và nguồn trả nợ, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương để có cơ sở tiếp tục triển khai các thủ tục thu xếp vốn hợp vốn.

Hiệu quả tài chính chịu tác động từ quy hoạch mới

Ban đầu, cao tốc Gia Nghĩa – Chơn Thành được định hướng là trục giao thông trọng điểm, kết nối khu vực Tây Nguyên với Đông Nam Bộ, qua đó tạo động lực phát triển không gian kinh tế mới giữa các tỉnh Bình Phước, Đắk Nông (cũ) và TP. Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, sau sáp nhập tỉnh, vai trò trung tâm của tuyến đường đã có sự thay đổi. Một số trục giao thông từng được xem là huyết mạch nay không còn giữ vị trí then chốt như trước. Đồng thời, việc hình thành các tuyến giao thông mới theo trục Đông – Tây hướng biển, đặc biệt là dự án cao tốc Gia Nghĩa – Bảo Lộc – Phan Thiết, kết nối ba trung tâm Phan Thiết – Bảo Lộc – Gia Nghĩa, được dự báo sẽ tác động mạnh đến nhu cầu sử dụng tuyến Gia Nghĩa – Chơn Thành.

Những yếu tố này làm gia tăng nguy cơ suy giảm lưu lượng xe thực tế, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế và khả năng hoàn vốn của dự án thành phần 1.

Đề xuất chuyển từ BOT sang BT, thanh toán bằng quỹ đất

Trước các khó khăn phát sinh, doanh nghiệp dự án đã có văn bản gửi UBND tỉnh Đồng Nai, đề xuất xem xét chuyển đổi hình thức đầu tư dự án thành phần 1 từ hợp đồng BOT sang hợp đồng BT, với phương thức thanh toán bằng quỹ đất tại tỉnh Đồng Nai cho toàn tuyến cao tốc.

Theo doanh nghiệp dự án, căn cứ Luật Đầu tư theo phương thức PPP số 64/2020/QH14 và các luật sửa đổi, bổ sung, dự án có thể được điều chỉnh trong trường hợp xuất hiện các yếu tố làm thay đổi căn bản mục tiêu, địa điểm, quy mô hoặc tác động lớn đến hiệu quả tài chính, tiến độ và khả năng thu hồi vốn. Trường hợp việc điều chỉnh dẫn đến thay đổi căn bản về chủ trương đầu tư, dự án sẽ thực hiện thủ tục điều chỉnh theo quy định pháp luật.

Doanh nghiệp dự án nhận định việc chuyển đổi hình thức đầu tư từ BOT sang BT sẽ góp phần bảo đảm tính khả thi về tài chính, giảm áp lực thu xếp vốn vay, tối ưu tiến độ triển khai, đồng thời tạo sự đồng thuận xã hội trong bối cảnh nhiều yếu tố khách quan đã thay đổi so với thời điểm phê duyệt ban đầu.

Hiện UBND tỉnh Đồng Nai và các cơ quan chức năng đang xem xét đề xuất của nhà đầu tư để đánh giá tác động pháp lý, tài chính và hiệu quả tổng thể của dự án.