Cẩn thận với lời "hứa lèo" với cổ đông

Mỗi mùa Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ), bức tranh về doanh thu bứt phá và lợi nhuận kỷ lục thường được ban lãnh đạo các doanh nghiệp vẽ ra nhằm thu hút sự chú ý.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy khoảng cách giữa "con số trên giấy" và "tiền trong túi" của cổ đông đang ngày càng xa. Không ít doanh nghiệp đã biến việc đặt mục tiêu cao trở thành một thói quen "hứa lèo" lặp đi lặp lại suốt nhiều năm, gây xói mòn niềm tin của nhà đầu tư.

Những "kỷ lục gia" lỗi hẹn với cổ đông

Dẫn đầu danh sách gây thất vọng là nhóm doanh nghiệp bất động sản và xây dựng. Điển hình như Phát Đạt (PDR), dù năm 2025 ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng nhưng thực tế chỉ hoàn thành 71% kế hoạch. Đây không phải lần đầu PDR "lỡ nhịp", khi năm 2024 doanh nghiệp này chỉ đạt vỏn vẹn hơn 17% chỉ tiêu đề ra. Thậm chí, Kinh Bắc (KBC) còn xác lập một kỷ lục buồn với 6 năm liên tiếp không hoàn thành kế hoạch. Riêng năm 2024, KBC chỉ thực hiện được 10% mục tiêu lợi nhuận 4.000 tỷ đồng, cho thấy một sự chênh lệch khủng khiếp giữa tham vọng và năng lực thực thi.

Ở nhóm xây dựng và hạ tầng, những cái tên như Đèo Cả (HHV), Xây dựng Hòa Bình (HBC) hay CII cũng thường xuyên nằm trong danh sách hoàn thành kế hoạch ở mức thấp, dao động từ 50% đến 90%. Ngược lại, một số doanh nghiệp như Đạm Cà Mau (DCM) hay PTSC (PVS) lại thường xuyên "vượt xa" kế hoạch. Dù đây là tín hiệu tích cực về con số, nhưng các chuyên gia cảnh báo việc đặt mục tiêu quá thấp để dễ dàng vượt chỉ tiêu cũng khiến kế hoạch kinh doanh mất đi giá trị tham chiếu và tính minh bạch đối với nhà đầu tư.

Góc nhìn chuyên gia: Động cơ đằng sau những con số "khủng"

Theo ông Trương Đắc Nguyên, Giám đốc đầu tư Blue Horizon Financial, việc doanh nghiệp liên tục không đạt mục tiêu phản ánh sự hạn chế trong năng lực dự báo và quản trị. Tuy nhiên, đáng ngại hơn là động cơ huy động vốn. Những mục tiêu tăng trưởng "hào nhoáng" đôi khi được tung ra chỉ để làm đẹp hình ảnh, phục vụ các kế hoạch phát hành thêm cổ phiếu hoặc vay vốn ngân hàng. Đây là những "bánh vẽ" ngắn hạn nhằm kích thích giá cổ phiếu, đẩy rủi ro về phía các cổ đông nhỏ lẻ.

Đồng quan điểm, ông Lương Duy Phước, Giám đốc phân tích Chứng khoán Kafi, nhấn mạnh rằng nhà đầu tư cần phân biệt rõ nguyên nhân khách quan và chủ quan. Với đặc thù ngành bất động sản hay xây dựng, tiến độ dự án phụ thuộc nhiều vào pháp lý và chi phí đầu vào. Tuy nhiên, nếu một doanh nghiệp liên tiếp thất hứa trong 3-5 năm, đó không còn là yếu tố thời điểm mà là vấn đề về tính nhất quán và đạo đức quản trị.

Lời khuyên cho nhà đầu tư: Tỉnh táo trước "bẫy" kỳ vọng

Để tránh sập bẫy những kế hoạch kinh doanh thiếu cơ sở, nhà đầu tư cần thực hiện các bước đánh giá thận trọng:

So chiếu lịch sử: Nhìn lại kết quả thực hiện trong 3 - 5 năm gần nhất để đánh giá độ "sát" của ban lãnh đạo trong việc lập kế hoạch.

Phân tích chất lượng lợi nhuận: Xem xét lợi nhuận đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi hay các khoản thu nhập đột biến mang tính "xào nấu" sổ sách.

Kiểm tra tính khả thi: Đánh giá các mục tiêu tăng trưởng dựa trên điều kiện thị trường, tiến độ dự án thực tế thay vì chỉ tin vào những lời hứa hẹn tại ĐHĐCĐ.