Cách Buffett vượt qua lạm phát

Trong bối cảnh lạm phát bào mòn sức mua và làm đảo lộn các danh mục tài sản, làn sóng đầu cơ đổ xô vào vàng, chứng khoán hay bất động sản thường xuyên lâm vào thế bị động. Tuy nhiên, nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett lại chỉ ra một loại "vũ khí" phòng thủ tối thượng, một loại tài sản đặc biệt không thể bị đánh thuế, không thể bị tước đoạt và luôn tăng trưởng nhanh hơn tốc độ tăng của chỉ số giá tiêu dùng.

Chiến lược vượt bão kinh tế của cựu CEO Berkshire Hathaway được gói gọn trong hai nguyên tắc cốt lõi: Tối đa hóa giá trị năng lực cá nhân và lựa chọn những mô hình kinh doanh có quyền độc quyền định giá.

Lạm phát luôn là bài toán khó đối với người lao động và nhà đầu tư. Khi giá cả leo thang, giá trị đồng tiền suy giảm, nhu cầu tìm kiếm các kênh bảo toàn tài sản cũng gia tăng. Tuy nhiên, Warren Buffett cho rằng giải pháp hiệu quả nhất không nằm ở những tài sản đang được săn đón trên thị trường.

Trong nhiều lần chia sẻ với cổ đông và giới đầu tư, huyền thoại của Berkshire Hathaway nhấn mạnh rằng khoản đầu tư tốt nhất chính là đầu tư vào bản thân. Theo ông, kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm tích lũy được là loại tài sản đặc biệt bởi không ai có thể tước bỏ và cũng không bị lạm phát làm hao mòn giá trị.

Quan điểm này càng trở nên đáng chú ý khi thị trường lao động toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng dưới tác động của công nghệ, trí tuệ nhân tạo và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.

Buffett cho rằng cách hiệu quả nhất để bảo vệ thu nhập là trở thành người thực sự xuất sắc trong lĩnh vực mình theo đuổi. Khi tạo ra giá trị vượt trội, người lao động có khả năng gia tăng thu nhập nhanh hơn tốc độ tăng của giá cả.

Những cá nhân sở hữu kỹ năng khan hiếm hoặc chuyên môn cao thường có lợi thế lớn trong việc điều chỉnh mức thu nhập theo biến động của thị trường. Khách hàng và doanh nghiệp sẵn sàng trả giá cao hơn nếu nhận được giá trị tương xứng.

Để minh họa, Buffett từng nhắc đến các bác sĩ phẫu thuật, chuyên gia an ninh mạng, kỹ sư công nghệ hay những người làm dịch vụ có tay nghề xuất sắc. Dù hoạt động ở những lĩnh vực khác nhau, điểm chung của họ là khả năng tạo ra giá trị mà thị trường khó thay thế.

Theo Buffett, vốn con người còn sở hữu lợi thế mà nhiều loại tài sản khác không có. Một nhà máy phải liên tục đầu tư thêm thiết bị và vốn để duy trì năng lực sản xuất, trong khi kiến thức, kinh nghiệm và uy tín cá nhân chủ yếu được tích lũy thông qua học tập, rèn luyện và thời gian.

Nhà đầu tư huyền thoại từng khẳng định bất kỳ khoản chi nào giúp một người phát triển năng lực bản thân đều có thể xem là khoản đầu tư đáng giá nhất. Đây cũng là loại tài sản không chịu những rủi ro về thuế hay biến động thị trường giống nhiều tài sản tài chính khác.

Bên cạnh việc đầu tư vào bản thân, Buffett còn đưa ra nguyên tắc thứ hai để bảo vệ tài sản trước lạm phát: sở hữu những doanh nghiệp có khả năng tăng giá sản phẩm hoặc dịch vụ mà không phải liên tục bỏ thêm vốn lớn.

Theo ông, các doanh nghiệp sở hữu thương hiệu mạnh, quyền định giá cao và nhu cầu tái đầu tư thấp thường có khả năng chuyển phần chi phí gia tăng sang khách hàng mà không làm suy giảm đáng kể nhu cầu tiêu dùng.

Những doanh nghiệp hàng tiêu dùng thiết yếu, công ty phần mềm, nền tảng số hoặc mô hình kinh doanh dựa trên phí giao dịch, phí bản quyền và nhượng quyền thương mại là các ví dụ điển hình. Khi nền kinh tế tăng trưởng và giá cả đi lên, lợi nhuận của họ cũng có xu hướng tăng theo mà không cần mở rộng vốn đầu tư tương ứng.

Tuy nhiên, Buffett lưu ý nhà đầu tư không nên nhìn vào mô hình kinh doanh một cách đơn lẻ. Định giá cổ phiếu, mức độ cạnh tranh, năng lực quản trị và áp lực nợ vay vẫn là những yếu tố cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Tựu trung, triết lý chống lạm phát của Warren Buffett được gói gọn trong hai nguyên tắc: trở thành người mà thị trường luôn cần và sở hữu những doanh nghiệp có khả năng tạo ra dòng tiền bền vững. Theo ông, hành trình bảo vệ tài sản không bắt đầu từ việc chạy theo các xu hướng đầu tư, mà bắt đầu từ việc nâng cấp chính giá trị của bản thân.