Bóc trần “cỗ máy” lợi nhuận Đức Giang: Quặng lậu, xả thải trái phép và dòng tiền trăm tỷ ngoài sổ sách

Việc hàng loạt lãnh đạo cấp cao của Tập đoàn Hóa chất Đức Giang bị khởi tố đã hé lộ bức tranh toàn cảnh về một chuỗi hoạt động bị cáo buộc kéo dài nhiều năm: từ khai thác khoáng sản trái phép, xả thải quy mô lớn cho đến che giấu doanh thu nhằm tối đa hóa lợi nhuận.

Doanh thu trăm tỷ từ mỏ quặng “ngoài sổ sách”

Theo kết quả điều tra ban đầu, doanh nghiệp này bị xác định đã tổ chức khai thác trái phép hàng trăm nghìn tấn quặng Apatit. Nguồn tài nguyên này không chỉ mang lại doanh thu lớn mà còn tạo ra một dòng tiền “ngầm” lên tới hàng trăm tỷ đồng.

Điểm đáng chú ý là toàn bộ khoản thu này được cho là không ghi nhận vào hệ thống kế toán chính thức. Hành vi che giấu doanh thu không chỉ giúp gia tăng lợi nhuận mà còn gây thất thoát nguồn thu thuế cho Nhà nước trong thời gian dài.

Cắt giảm chi phí bằng cách “bỏ qua môi trường”

Không dừng lại ở khai thác trái phép, cơ quan chức năng còn ghi nhận việc doanh nghiệp đổ thải hàng triệu tấn chất thải ra môi trường tại khu vực Tằng Loỏng (Lào Cai), trên diện tích hàng chục hecta.

Việc không tuân thủ quy trình xử lý môi trường đã giúp tiết giảm đáng kể chi phí vận hành – yếu tố trực tiếp góp phần cải thiện biên lợi nhuận. Tuy nhiên, hệ quả để lại là tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đời sống người dân địa phương.

Lợi nhuận nghìn tỷ và vai trò của dàn lãnh đạo

Dù tồn tại nhiều sai phạm bị cáo buộc, Tập đoàn Hóa chất Đức Giang vẫn là một trong những doanh nghiệp xuất khẩu phốt pho vàng hàng đầu thế giới, với doanh thu hàng chục nghìn tỷ đồng và lợi nhuận mỗi năm lên tới hàng nghìn tỷ đồng từ năm 2020.

Cơ quan điều tra xác định, để duy trì chuỗi hoạt động mang lại nguồn thu lớn này, có sự tham gia của nhiều cá nhân giữ vai trò chủ chốt.

Trong đó, ông Đào Hữu Huyền – Chủ tịch HĐQT – bị khởi tố với 3 tội danh liên quan đến kế toán, khai thác tài nguyên và môi trường. Ngoài ra, nhiều lãnh đạo và nhân sự chủ chốt khác, bao gồm cả bộ phận kế toán và điều hành, cũng bị truy cứu trách nhiệm.

 

Mở rộng điều tra, phong tỏa tài sản

Cơ quan Cảnh sát điều tra đã thực hiện bắt tạm giam 7 bị can và áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú đối với 7 người còn lại. Đồng thời, các biện pháp kê biên, phong tỏa tài sản đang được triển khai nhằm phục vụ công tác thu hồi thiệt hại cho Nhà nước.

Hiện vụ án vẫn đang được tiếp tục mở rộng điều tra để làm rõ toàn bộ sai phạm cũng như trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan.

Ngay sau khi thông tin khởi tố được công bố, cổ phiếu DGC của doanh nghiệp này đã giảm sàn trong phiên 17/3/2026, lùi về mức 68.800 đồng/cổ phiếu với thanh khoản tăng mạnh.

Diễn biến này cho thấy phản ứng nhanh của thị trường trước rủi ro pháp lý, đồng thời đặt ra nhiều dấu hỏi về triển vọng của doanh nghiệp trong thời gian tới.

Vụ việc tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang không chỉ là một cú sốc đối với thị trường mà còn phản ánh những rủi ro tiềm ẩn khi doanh nghiệp theo đuổi tăng trưởng bằng cách vượt qua các ranh giới pháp lý.

Trong bối cảnh cơ quan chức năng đang siết chặt quản lý tài nguyên và môi trường, đây có thể là hồi chuông cảnh báo mạnh mẽ đối với nhiều doanh nghiệp khác về cái giá phải trả khi đánh đổi tuân thủ để lấy lợi nhuận.