Biến động bủa vây: Cổ phiếu đầu tư công hoá “thành trì” né bão

Trong bối cảnh thị trường rung lắc dữ dội, nhóm cổ phiếu xây dựng hạ tầng – trụ cột của đầu tư công – đang dần trở thành tâm điểm của các báo cáo phân tích, với vai trò là vùng trú ẩn chiến lược cho dòng tiền thông minh.

Lọc cơ hội giữa cơn sóng dữ

Khi Mỹ bất ngờ áp thuế đối ứng lên tới 46% với hàng hóa Việt Nam, thị trường chứng khoán ngay lập tức rung lắc mạnh. Trong giai đoạn từ 3–9/4/2025, nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ đầu tư công như VCG, FCN, HHV, C4G không thoát khỏi xu hướng bán tháo, ghi nhận mức giảm sâu từ 16–26%. Diễn biến này tạo nên khoảng cách đáng kể giữa giá cổ phiếu trên thị trường và định giá mục tiêu trước đó của các công ty chứng khoán, chênh lệch từ 25–36% theo hướng giảm.

Tuy nhiên, khi Mỹ bất ngờ tạm hoãn áp thuế trong 90 ngày, thị trường ngay lập tức "quay xe" trong phiên 10/4/2025. Nhiều cổ phiếu đầu tư công tăng kịch biên độ, giúp thu hẹp khoảng cách định giá và thắp lại kỳ vọng hồi phục ngắn hạn.

Dù rủi ro về chính sách thuế vẫn treo lơ lửng, các công ty chứng khoán vẫn đồng thuận cho rằng cổ phiếu đầu tư công là một trong những kênh trú ẩn chiến lược trong năm 2025, bên cạnh nhóm ngân hàng. Sức hấp dẫn của nhóm ngành này nằm ở tính chất “bất biến trong biến động” – dù kinh tế thuận chu kỳ hay đối mặt rủi ro chính sách, đầu tư công vẫn là mạch ngầm được Nhà nước ưu tiên bơm vốn.

Bà Đặng Nguyệt Minh – Giám đốc Khối Nghiên cứu của Dragon Capital – nhận định, nền tảng nội tại vững mạnh giúp Việt Nam có độ chống chịu tốt trước các cú sốc bên ngoài. Năm 2025 được xem là năm bản lề mở ra chu kỳ tăng trưởng mới, với ba trụ cột: hiện đại hóa, minh bạch hóa và đẩy mạnh đầu tư công.

Điểm nhấn là việc Quốc hội thông qua kế hoạch tăng tỷ trọng đầu tư công từ 6% GDP lên 7% GDP – tương đương 36 tỷ USD, tăng gần 40% so với năm 2024. Trong bối cảnh tiêu dùng nội địa và đầu tư tư nhân còn trầm lắng, đầu tư công trở thành động lực chính để kích tổng cầu, lan tỏa sang các ngành công nghiệp phụ trợ và thúc đẩy nền kinh tế thoát khỏi quán tính trì trệ.

Tuy nhiên, báo cáo từ Bộ Tài chính cho thấy giải ngân vốn đầu tư công quý I/2025 mới chỉ đạt 78.712 tỷ đồng – tương đương 9,53% kế hoạch Thủ tướng giao, và thấp hơn nhiều so với cùng kỳ 2024. Trước nguy cơ chậm nhịp, Chính phủ đã phát đi công điện khẩn yêu cầu các bộ, ngành đẩy mạnh giải ngân và điều chỉnh mục tiêu lên mức giải ngân 100% trong năm nay.

Trên cơ sở đó, Dragon Capital lựa chọn VCG (Vinaconex) và một số cổ phiếu ngành vật liệu xây dựng như HPG (Hòa Phát) làm điểm đến đầu tư, nhờ kỳ vọng hưởng lợi kép: đầu tư công và sự phục hồi của bất động sản. Tương tự, VCBS đánh giá cao VCG và HHV (Đèo Cả) – những cổ phiếu đầu ngành có khả năng “đón sóng” đầu tư hạ tầng trong ngắn hạn.

Doanh nghiệp chủ động tăng tốc

Các doanh nghiệp trong hệ sinh thái đầu tư công cũng đang chủ động bắt nhịp chu kỳ mới. HHV dự kiến trình cổ đông kế hoạch doanh thu năm 2025 đạt 3.585 tỷ đồng, tăng 8% và lợi nhuận sau thuế 555,6 tỷ đồng, tăng 12% so với 2024. Riêng mảng xây lắp đóng góp gần 1.400 tỷ đồng, nhờ các tuyến cao tốc lớn như Quảng Ngãi – Hoài Nhơn, Đồng Đăng – Trà Lĩnh, TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành…

Ban lãnh đạo HHV cho biết, giai đoạn 2023–2025, Chính phủ đang dồn lực hoàn thiện mạng lưới 3.000 km đường cao tốc trên cả nước. Không chỉ nhận thầu thi công, HHV còn tham vọng mở rộng sang mảng quản lý và bảo trì hệ thống cao tốc sau khi đi vào vận hành.

Trong khi đó, Vinaconex đặt mục tiêu doanh thu 15.500 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.200 tỷ đồng trong năm 2025, tăng lần lượt 18% và 8% so với năm trước. Doanh nghiệp này cho rằng, đầu tư công tiếp tục là "đầu kéo" chính của ngành xây dựng trong năm nay, dù mảng dân dụng vẫn chịu ảnh hưởng từ bất động sản trầm lắng.

Năm 2024, Vinaconex đã ký mới hợp đồng trị giá hơn 11.600 tỷ đồng, tạo nền móng cho kế hoạch tăng trưởng trong các năm tới. Những dự án trọng điểm đang triển khai bao gồm các tuyến cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2, cao tốc Hòa Bình – Mộc Châu, sân bay Long Thành và nhà ga T2 – Nội Bài.

Fecon (FCN) cũng đặt cược lớn vào chu kỳ đầu tư công khi đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất năm 2025 lên đến 5.000 tỷ đồng, tăng 48% và lợi nhuận sau thuế 200 tỷ đồng, tăng tới 565% so với 2024. Với danh mục dự án lớn đã ký trong các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng, cảng biển và công trình ngầm, FCN tự tin bước vào giai đoạn tăng trưởng bứt phá.

Rào cản thể chế: Lo xa có thừa?

Một số nhà đầu tư bày tỏ lo ngại rằng quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính và tinh gọn bộ máy quản lý có thể làm chậm tiến độ giải ngân đầu tư công. Tuy nhiên, theo ông Lynch Phan – CEO TechProfit, tác động này chỉ mang tính nhất thời. Về dài hạn, bộ máy tinh gọn hơn sẽ giúp việc ra quyết định nhanh và hiệu quả hơn.

Đồng quan điểm, bà Đặng Nguyệt Minh cho biết, Chính phủ đang tập trung cải cách thể chế, trao quyền chủ động nhiều hơn cho các cơ quan trung ương. Nhờ đó, các dự án sử dụng vốn ngân sách trung ương phần lớn không bị ảnh hưởng bởi bất ổn bên ngoài, mà thậm chí còn có cơ hội được đẩy nhanh tiến độ triển khai.