Bài toán vốn được giải, Vingroup và THACO hưởng lợi lớn.

Bộ Xây dựng vừa hoàn tất dự thảo cơ chế, chính sách đặc thù cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc–Nam, mở ra cơ hội huy động vốn hiệu quả và đẩy nhanh tiến độ. VinSpeed (Vingroup) và THACO đã đề xuất tham gia đầu tư với phương án vay ưu đãi từ Nhà nước, trong khi nhiều doanh nghiệp hạ tầng lớn khác cũng chuẩn bị nguồn lực để đón làn sóng đầu tư quy mô chưa từng có.

Siêu dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử khi Vingroup và THACO đồng loạt đón nhận tín hiệu tích cực từ cơ quan quản lý. Sự ủng hộ này hé mở cơ hội quan trọng, tháo gỡ nút thắt về vốn và tạo động lực mới cho việc triển khai dự án hạ tầng quốc gia lớn nhất trong thập kỷ.

Bộ Xây dựng vừa hoàn tất dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù dành cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, đồng thời chuyển Bộ Tư pháp thẩm định trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để tháo gỡ các rào cản về vốn và cơ chế cho siêu dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia này.

Theo dự thảo, nhiều ưu đãi tài chính vượt trội được đề xuất nhằm tạo thuận lợi cho việc huy động vốn và đẩy nhanh tiến độ triển khai. Cụ thể, nếu đầu tư theo phương thức kinh doanh, nhà đầu tư có thể vay tối đa 80% tổng mức đầu tư được phê duyệt với lãi suất thấp nhất 0% và thời hạn hoàn trả kéo dài đến 30 năm kể từ lần giải ngân đầu tiên. Trường hợp áp dụng mô hình đối tác công tư (PPP), phần vốn góp của Nhà nước không vượt quá 80% tổng mức đầu tư, đồng thời các ngân hàng thương mại được miễn giới hạn dư nợ tín dụng đối với các khoản vay phục vụ dự án và không tính vào tổng dư nợ chung theo quy định hiện hành.

Dự thảo cũng quy định rõ cơ chế kiểm soát vốn: nhà đầu tư phải trình kế hoạch huy động và giải ngân vốn ngay sau khi nhận giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, với việc góp vốn chủ sở hữu tối thiểu 20% mỗi kỳ giải ngân. Nếu chậm huy động vốn hoặc sử dụng sai mục đích, cơ quan quản lý có quyền thu hồi giấy phép và yêu cầu bồi thường toàn bộ thiệt hại phát sinh.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam dài 1.541 km, nối ga Ngọc Hồi (Hà Nội) với ga Thủ Thiêm (TP.HCM), có tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 67 tỷ USD. Đây là công trình hạ tầng cấp quốc gia, được kỳ vọng trở thành động lực then chốt thúc đẩy liên kết vùng và phát triển kinh tế – xã hội dọc trục Bắc – Nam.

Hai tập đoàn lớn trong nước là VinSpeed (thuộc Vingroup) và THACO đã bày tỏ quan tâm đầu tư, đề xuất tổng vốn khoảng 61,35 tỷ USD (chưa gồm chi phí giải phóng mặt bằng và tái định cư), trong đó 20% vốn tự có và 80% vay ưu đãi từ Nhà nước với lãi suất 0%, thời hạn 30–35 năm. VinSpeed cam kết hoàn thành toàn tuyến trong 5 năm – nhanh hơn một nửa so với phương án Nhà nước tự đầu tư, trong khi THACO dự kiến thực hiện trong 7 năm.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp hạ tầng lớn như Đèo Cả, Vinaconex và FECON cũng đang tích cực chuẩn bị nguồn lực, nhân sự và thiết bị để sẵn sàng đón đầu làn sóng đầu tư hạ tầng quy mô lớn trong giai đoạn 2026–2030.