Áp lực 2025: Quỹ chủ động còn lợi thế?

Theo PYN Elite, năm 2025 phơi bày sự “lệch pha” hiếm thấy của thị trường chứng khoán Việt Nam khi VN-Index tăng mạnh chủ yếu nhờ nhóm cổ phiếu Vingroup. Diễn biến này khiến nhiều quỹ đầu tư chủ động hụt hơi so với chỉ số, đồng thời làm nổi bật bài toán cân bằng giữa kỷ luật đầu tư dài hạn và áp lực hiệu suất ngắn hạn.

Theo PYN Elite, năm 2025 đang phơi bày một trạng thái “lệch pha” hiếm gặp của thị trường: VN-Index tăng tốc nhờ lực kéo tập trung từ nhóm cổ phiếu Vingroup, trong khi phần lớn quỹ đầu tư chủ động chật vật theo kịp. Bức tranh chỉ số vì thế trở nên tươi sáng hơn thực chất, đặt ra phép thử rõ rệt về năng lực tạo giá trị của các quỹ trong giai đoạn hiện nay.

Trong bức thư gửi nhà đầu tư cuối năm, ông Petri Deryng, nhà điều hành PYN Elite Fund, đã đưa ra một góc nhìn sắc sảo về TTCK Việt Nam 2025. Theo ông, đây là một trong những năm khó khăn nhất đối với các quỹ đầu tư chủ động, bất chấp thị trường bề ngoài vẫn ghi nhận tăng trưởng mạnh mẽ.

Năm 2025 là một phép thử đặc biệt đối với các quỹ đầu tư chủ động tại Việt Nam

Lệch pha chỉ số và phép thử đặc biệt

Điểm then chốt theo PYN Elite không phải là thị trường suy yếu mà là sự lệch pha nghiêm trọng giữa VN-Index và phần còn lại của thị trường. Trong khi chỉ số tăng mạnh khoảng 40% từ đầu năm, phần lớn đà tăng này lại tập trung vào một số rất ít cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm thuộc Vingroup.

Thống kê của PYN Elite cho thấy riêng cổ phiếu VIC đã đóng góp hơn 200 điểm vào đà tăng của VN-Index trong 11 tháng đầu năm, tương đương gần một nửa mức tăng của toàn chỉ số. Ngược lại, nhiều nhóm cổ phiếu từng là "xương sống" như ngân hàng, chứng khoán, hay tiêu dùng lại diễn biến kém tích cực, thậm chí suy giảm.

Chính sự tập trung cao độ này khiến các quỹ đầu tư chủ động gặp bất lợi lớn khi so sánh hiệu suất với chỉ số chung. PYN Elite thừa nhận kết quả đầu tư năm 2025 của quỹ thấp hơn VN-Index. Giá trị tài sản ròng (NAV) tăng khoảng 30% trong các tháng đầu năm, nhưng nhanh chóng chững lại khi thị trường bước vào giai đoạn phân hóa mạnh từ quý III. Thậm chí, hiệu suất của quỹ đã chuyển sang âm trong ba tháng liên tiếp (9, 10 và 11), trùng với thời điểm VN-Index lập đỉnh lịch sử rồi dao động mạnh.

Kỷ luật đầu tư và rủi ro định giá

Cổ phiếu STB hiện chiếm tỷ trọng lớn nhất trong danh mục của Pyn Elite Fund

Ông Petri Deryng khẳng định nguyên nhân chính đến từ việc quỹ chủ động không nắm giữ cổ phiếu "họ Vin" – một quyết định mang tính chiến lược chứ không phải do bỏ lỡ cơ hội. PYN Elite duy trì quan điểm thận trọng với định giá của VIC, cho rằng đà tăng mạnh năm 2025 phản ánh quá nhiều kỳ vọng vào các dự án hạ tầng và dòng tiền tương lai, trong khi hoạt động kinh doanh cốt lõi vẫn đối mặt nhiều thách thức.

"Định giá dựa trên dòng tiền dài hạn trở nên rất khó khăn trong bối cảnh biến động ngắn hạn quá lớn", ông Deryng nhận định. Đối với PYN Elite, rủi ro định giá là yếu tố không thể bỏ qua. Quỹ khẳng định đây chưa phải thời điểm phù hợp để thay đổi kỷ luật đầu tư dài hạn chỉ để chạy theo chỉ số.

Từ câu chuyện của PYN Elite, năm 2025 thực sự là một phép thử đặc biệt đối với các quỹ đầu tư chủ động tại Việt Nam. Khi chỉ số tăng mạnh nhưng thiếu sự lan tỏa, lợi thế nghiêng về các quỹ ETF và quỹ thụ động – những tổ chức tự động gia tăng tỷ trọng ở cổ phiếu dẫn dắt. Ngược lại, các quỹ chủ động phải đối mặt với bài toán cực kỳ khó khăn giữa áp lực hiệu suất ngắn hạn, rủi ro tập trung, và việc bảo toàn kỷ luật đầu tư dài hạn.