2027 sáng cửa hơn cho Việt Nam?

Kịch bản đưa VN-Index lọt vào mắt xanh của MSCI bị đẩy lùi sang năm 2027, đòi hỏi những "kiến trúc sư" thị trường phải hành động quyết liệt thay vì những lời hứa hẹn trên giấy.

Rạng sáng 24/6, MSCI công bố Báo cáo Rà soát Phân loại Thị trường 2026. Đáng chú ý, Việt Nam không xuất hiện trong nội dung báo cáo, đồng nghĩa với việc tiếp tục chưa được đưa vào Watch List - bước đệm quan trọng trước khi được xem xét nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi.

Kết quả này không nằm ngoài dự báo của giới phân tích. Trong bối cảnh nhiều thị trường mới nổi đối mặt nguy cơ bị hạ hạng trở lại, MSCI đang áp dụng tiêu chuẩn đánh giá ngày càng khắt khe hơn, đặc biệt với các yếu tố liên quan đến khả năng tiếp cận thị trường và trải nghiệm của nhà đầu tư nước ngoài.

Cải cách được ghi nhận nhưng chưa đủ

Trong báo cáo đánh giá khả năng tiếp cận thị trường công bố trước đó, MSCI ghi nhận một số bước tiến đáng chú ý của Việt Nam như thúc đẩy chương trình cải cách thị trường vốn, triển khai mô hình Global Broker, chuẩn bị vận hành cơ chế CCP, cải thiện công bố thông tin bằng tiếng Anh và định hướng nới lỏng sở hữu nước ngoài ở một số lĩnh vực.

Tuy nhiên, toàn bộ 18 tiêu chí đánh giá vẫn giữ nguyên so với năm trước.

Trong đó, 8 tiêu chí tiếp tục nằm ở nhóm cần cải thiện, bao gồm giới hạn sở hữu nước ngoài, quyền tiếp cận bình đẳng của nhà đầu tư ngoại, ngoại hối, công bố thông tin, thanh toán bù trừ, cho vay chứng khoán và bán khống.

Theo các chuyên gia, đây đều là những tiêu chí mang tính cốt lõi đối với quá trình nâng hạng.

Vì sao năm 2027 được đánh giá thực tế hơn?

Nhiều thị trường mới nổi hiện nay vẫn còn một số tiêu chí chưa hoàn thiện. Tuy nhiên, điểm khác biệt là phần lớn đã vượt qua các rào cản quan trọng liên quan đến thanh toán giao dịch, sở hữu nước ngoài và khả năng luân chuyển vốn.

Trong khi đó, những vấn đề này vẫn là bài toán chưa có lời giải hoàn chỉnh tại Việt Nam.

Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân chính khiến Việt Nam chưa được đưa vào Watch List nằm ở việc các tiêu chí trọng yếu gần như chưa thay đổi đáng kể trong một năm qua. MSCI không chỉ đánh giá chính sách trên giấy mà còn yêu cầu thời gian đủ dài để quan sát hiệu quả vận hành thực tế.

Bởi vậy, năm 2027 được xem là mốc thời gian hợp lý hơn nếu các cải cách hiện nay được triển khai đồng bộ và phát huy hiệu quả như kỳ vọng.

Một trong những trở ngại kéo dài nhiều năm là giới hạn sở hữu nước ngoài tại nhiều doanh nghiệp niêm yết.

Không ít cổ phiếu chất lượng đã kín room từ lâu, khiến các quỹ ngoại dù có nhu cầu vẫn không thể giải ngân thêm. Đây cũng là vấn đề thường xuyên được các tổ chức đầu tư quốc tế phản ánh trong các cuộc khảo sát về thị trường Việt Nam.

Theo giới phân tích, nếu bài toán room ngoại được tháo gỡ theo hướng minh bạch và hiệu quả hơn, cơ hội tiến gần tới Watch List của MSCI sẽ trở nên rõ ràng hơn đáng kể.

Câu chuyện nâng hạng chưa kết thúc

Việc chưa được MSCI đưa vào danh sách theo dõi có thể tạo áp lực chốt lời ngắn hạn đối với một số nhóm cổ phiếu từng tăng giá nhờ kỳ vọng nâng hạng.

Tuy nhiên, điều này không làm thay đổi triển vọng trung và dài hạn của thị trường. Các cải cách nền tảng vẫn đang được thúc đẩy, trong khi lộ trình nâng hạng theo tiêu chuẩn FTSE dự kiến diễn ra từ tháng 9/2026 tiếp tục được xem là động lực đáng chú ý đối với dòng vốn ngoại trong thời gian tới.

Nói cách khác, cánh cửa MSCI chưa đóng lại. Thị trường Việt Nam chỉ đang cần thêm thời gian để chứng minh rằng những thay đổi hiện nay không chỉ là cam kết, mà đã thực sự vận hành hiệu quả.