10 năm, chỉ 108 doanh nghiệp trụ lại

Dù bức tranh năm 2026 ghi nhận 94,8% doanh nghiệp tăng trưởng doanh thu và 88,2% tăng lợi nhuận, sự tập trung lợi nhuận tại nhóm dẫn đầu đang dịch chuyển và phân bổ rộng hơn, đặt ra bài toán chọn lọc kỹ lưỡng về hiệu quả hoạt động cho nhà đầu tư cá nhân.

Từ 1.828 doanh nghiệp từng lọt Top 500, chỉ 108 cái tên duy trì sự hiện diện liên tục. Dữ liệu cho thấy lợi nhuận vẫn tập trung cao ở nhóm dẫn đầu, nhưng có dấu hiệu phân bổ rộng hơn trong những năm gần đây.

Theo dữ liệu PROFIT500 của Vietnam Report, trong 10 năm, 1.828 doanh nghiệp đã từng xuất hiện trong bảng xếp hạng 500 doanh nghiệp có lợi nhuận lớn nhất Việt Nam. Tuy nhiên, chỉ 108 doanh nghiệp duy trì sự hiện diện liên tục xuyên suốt cả thập kỷ. Sự chênh lệch này phản ánh rằng lọt vào Top 500 một năm có thể xuất phát từ những yếu tố thuận lợi trong chu kỳ kinh doanh đó. Ngược lại, duy trì vị trí lâu dài đòi hỏi doanh nghiệp phải vượt qua nhiều thách thức từ biến động thị trường, chi phí, tỷ giá và sức mua của người tiêu dùng.

Top 100 doanh nghiệp đóng góp 81,8% tổng lợi nhuận trước thuế của 500 doanh nghiệp trong bảng xếp hạng, trong khi Top 50 chiếm khoảng 70%. Tuy nhiên, xu hướng phân bổ có dấu hiệu thay đổi. Tỷ trọng lợi nhuận của Top 10 đã giảm từ 41% năm 2017 xuống 36,2%, cho thấy lợi nhuận đang được phân bổ rộng hơn trong nhóm Top 100 thay vì phụ thuộc quá lớn vào một số ít doanh nghiệp.

Nhóm ngân hàng chiếm áp đảo trong Top 10 doanh nghiệp lợi nhuận lớn nhất với Vietcombank, VietinBank, BIDV, MB, Techcombank, Agribank và VPBank. Bên cạnh đó là Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam, Viettel và Samsung Việt Nam Thái Nguyên. Ở nhóm doanh nghiệp tư nhân, các cái tên quen thuộc trên sàn chứng khoán như Techcombank, VPBank, Vingroup, HDBank, ACB, Hòa Phát, SHB, LPBank, FPT và Vinamilk tiếp tục xuất hiện, cho thấy lợi nhuận lớn tập trung ở những ngành có quy mô tài sản, thị trường hoặc hệ sinh thái đủ lớn.

Dữ liệu cho thấy 94,8% doanh nghiệp trong khảo sát ghi nhận doanh thu tăng và 88,2% lợi nhuận tăng, mức cao nhất trong 5 năm khảo sát. Tuy nhiên, khoảng cách 6,6 điểm phần trăm giữa hai tỷ lệ cho thấy tăng trưởng doanh thu vẫn có thể bị bào mòn bởi chi phí nguyên liệu, năng lượng, tỷ giá và lạm phát. Bài toán của doanh nghiệp đang dịch chuyển từ mở rộng quy mô sang nâng cao hiệu quả hoạt động.

Khi lợi nhuận dần phân bổ rộng hơn, câu hỏi đặt ra là doanh nghiệp nào có khả năng duy trì sức mạnh lợi nhuận qua các chu kỳ kinh doanh khác nhau. Một doanh nghiệp tăng doanh thu nhanh chóng nhưng mới lọt vào Top 500 cần được đánh giá khác với doanh nghiệp ổn định trong Top 100 suốt nhiều năm. Việc phân biệt giữa tăng trưởng bền vững và những cơ hội tạm thời từ chu kỳ thuận lợi sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định sáng suốt hơn.