Sóng bạc 2025: Vì sao nhà đầu tư không thể đứng ngoài?

Trong vài tháng ngắn ngủi, thị trường bạc đã chứng kiến một cú bứt phá hiếm thấy. Từ vùng giá quanh 38 USD/ounce vào tháng 5, bạc đã tăng vọt lên trên 79 USD, thậm chí đạt khoảng 85 USD tại Thượng Hải. Đây không còn là một nhịp tăng mang tính đầu cơ thông thường, mà là dấu hiệu cho thấy bạc đang bước vào vai trò chiến lược mới trong nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Ở mức giá hiện tại, bạc không chỉ là kim loại quý, mà đã trở thành yếu tố then chốt đối với cơ sở hạ tầng AI. Mọi trung tâm dữ liệu siêu lớn từ Mỹ đến châu Á đều phụ thuộc vào bạc, bởi đây là kim loại dẫn điện tốt nhất trên hành tinh. Bạc hiện diện trong hệ thống cung cấp điện, làm mát, các đầu nối truyền dữ liệu tốc độ cao giữa các bộ xử lý những thành phần sống còn của các “nhà máy AI”.

Vấn đề bắt đầu trở nên nghiêm trọng khi giá bạc tăng quá nhanh trong bối cảnh chi phí đầu tư công nghệ đã ở mức khổng lồ. Một trung tâm dữ liệu trị giá khoảng 2 tỷ USD có thể tiêu thụ lượng bạc trị giá 10 triệu USD theo giá hiện nay. Nếu bạc tiếp tục tăng gấp đôi, chi phí này sẽ lập tức nhảy lên 20 triệu USD, trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận và kéo căng ngân sách đầu tư của các tập đoàn công nghệ.

Nhưng mối lo lớn hơn không nằm ở giá, mà ở nguy cơ thiếu hụt vật chất thực sự. Trong khi các “ông lớn” như Microsoft, Google, Amazon hay Meta có thể dễ dàng xoay vốn và đảm bảo nguồn điện, thì nguồn cung bạc lại là bài toán hoàn toàn khác. Sản lượng khai thác bạc toàn cầu nhiều năm qua gần như không tăng, duy trì quanh 813 triệu ounce mỗi năm, trong khi nhu cầu đã vượt nguồn cung từ 200–250 triệu ounce liên tục trong 5 năm.

Đáng chú ý, khoảng 75% sản lượng bạc toàn cầu là sản phẩm phụ từ khai thác đồng và kẽm, khiến việc tăng cung không thể diễn ra nhanh chóng. Để mở rộng sản lượng bạc, các tập đoàn khai khoáng cần nhiều năm xin cấp phép và hàng tỷ USD vốn đầu tư, trong khi nhu cầu từ AI, năng lượng tái tạo, mạng 5G và điện khí hóa đang bùng nổ cùng lúc.

Căng thẳng càng gia tăng khi Trung Quốc – quốc gia xử lý 60–70% lượng bạc tinh luyện toàn cầu áp dụng các hạn chế xuất khẩu mới từ ngày 1/1, yêu cầu cấp phép đối với hoạt động xuất khẩu. Điều này làm nguồn cung sẵn có trên thị trường quốc tế bị thu hẹp đúng thời điểm các công ty công nghệ cần bạc nhất, khiến cuộc cạnh tranh giành nguyên liệu ngày càng khốc liệt.

Thực tế khan hiếm vật chất đã phản ánh rõ ràng trên thị trường, thông qua mức chênh lệch khoảng 5 USD/ounce giữa giá bạc tại Mỹ và Thượng Hải. Đây không còn là câu chuyện kỳ vọng, mà là sự thiếu hụt đang hiện hữu trong chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp chủ động khóa nguồn cung bạc bằng hợp đồng dài hạn đang giành được lợi thế chiến lược rõ rệt, trong khi những bên chậm chân có nguy cơ đối mặt với chi phí leo thang hoặc thậm chí trì hoãn tiến độ xây dựng vì không đủ vật liệu.

Chính sự giao thoa giữa bùng nổ AI, khan hiếm nguồn cung vật chất và hạn chế thương mại toàn cầu đã biến bạc trở thành tâm điểm thu hút dòng tiền lớn nhất năm 2025. Đà tăng mạnh của bạc vì vậy không chỉ phản ánh tâm lý thị trường, mà còn là lời cảnh báo rằng kim loại này đang dần trở thành “nút thắt cổ chai” của tăng trưởng công nghệ toàn cầu – một yếu tố mà giới đầu tư không thể bỏ qua trong chu kỳ mới.