Tìm mã CK, công ty, tin tức
Pro
Theo dõi Pro
GIÁ DẦU GIẢM MẠNH, HÒA BÌNH ĐẾN. SAO CỔ PHIẾU CHƯA TĂNG?
Đây là câu hỏi mà nhà đầu tư đặt ra nhiều nhất sau những diễn biến có phần kém khả quan của đa số cổ phiếu trên thị trường, những tưởng rằng hòa bình sắp được thiết lập tại Trung Đông, eo biển mở cửa trở lại, giá dầu giảm sâu thì thị trường và cổ phiếu sẽ tăng mạnh trở lại, tuy nhiên chúng ta cũng cần hiểu nền kinh tế đang phải đối mặt với những vấn đề gì (phần 1) và đâu là những lối thoát - giải pháp cho kinh tế Việt Nam 6 tháng cuối năm 2026 (phần 2)
KINH TẾ VIỆT NAM 2026: CHỊU TRẬN 4 MẶT TRẬN CÙNG LÚC - VÀ ĐANG GỠ DẦN (Phần 1/2)
Bức tranh vĩ mô 6 tháng đầu năm 2026 không thiếu thách thức. Nền kinh tế Việt Nam đang phải xử lý đồng thời bốn vấn đề cấu trúc - từ thanh khoản ngân hàng, lạm phát nhập khẩu, nghẽn giải ngân đầu tư công, cho đến nhập siêu đột biến. Đây không phải khủng hoảng, nhưng là phép thử lớn về năng lực điều hành.
I. MẤT CÂN ĐỐI HUY ĐỘNG - TÍN DỤNG: GỐC RỄ CỦA MỌI ÁP LỰC THANH KHOẢN
Vấn đề không bắt đầu từ hôm nay. Từ quý 3/2025, hệ thống ngân hàng đã bắt đầu căng dần trên thị trường liên ngân hàng - tín hiệu cảnh báo sớm mà nhiều người bỏ qua.
Cơ chế:
Tăng trưởng tín dụng nhiều năm liên tiếp ở mức cao, nhưng vốn huy động lại tăng chậm hơn - do tiền bị kẹt trong bất động sản và các dự án hạ tầng dở dang, chưa quay vòng trở lại hệ thống, ngoài ra còn bị trừ đi do các vụ sai phạm, đại án đã bị xử lý
-Ngân hàng thương mại tiếp tục dùng vốn ngắn hạn để cho vay trung - dài hạn (TDH) - một thực trạng kéo dài nhiều năm
-Xung đột thương mại toàn cầu từ đầu năm 2026 làm trầm trọng thêm tình trạng này, khi dòng tiền ngoại tệ và kỳ vọng thị trường liên tục rút ra.
Hệ quả: Các ngân hàng buộc phải cạnh tranh gay gắt để huy động vốn trên mọi kênh - lãi suất tiết kiệm bị đẩy lên, chứng chỉ tiền gửi lãi cao được tung ra, trong khi chi phí vốn toàn hệ thống leo thang, khó giảm trở lại nhanh khi giá dầu giảm mạnh trong các phiên gần đây.
Nguồn: Báo cáo thị trường tiền tệ NHNN Q1/2026; Diễn biến lãi suất liên ngân hàng VNDRate, VDS research
II. DẦU - VÀNG - LÃI SUẤT: TAM GIÁC KHÓA CHẶT DÒNG TIỀN
Năm 2024-2025, giá vàng trong nước tăng gần gấp đôi - không chỉ vì cầu tích trữ, mà còn vì lạm phát nhập khẩu từ giá dầu cao gây mất giá đồng tiền, đẩy tâm lý phòng thủ của người dân lên cao.
Vòng luẩn quẩn:
Giá dầu cao → Lạm phát tăng, mất giá đồng tiền → NHNN buộc giữ lãi suất cao để kiểm soát → Lãi suất huy động cần đủ hấp dẫn → Chi phí vốn ngân hàng tăng → Rủi ro hệ thống tăng cao, chứng khoán giảm mạnh → Người dân ưu tiên kênh đầu tư vàng vừa mang tính tiết kiệm mà lại vừa đầu tư → Ngân hàng khó hơn trong việc thu hút tiền gửi → Lãi suất huy động cần đủ hấp dẫn → Chi phí vốn ngân hàng tăng
Dòng tiền chảy mạnh vào vàng thay vì gửi ngân hàng - trực tiếp làm yếu năng lực huy động vốn của toàn hệ thống tín dụng.
Nguồn: Số liệu giá vàng SJC 2024-2025; Báo cáo CPI Tổng cục Thống kê
III. ĐẦU TƯ CÔNG: 21,6% KẾ HOẠCH SAU 5 THÁNG - CON SỐ NÓI LÊN TẤT CẢ
Đây là nút thắt nghiêm trọng nhất về mặt kích cầu nội địa.
Tính đến hết tháng 5/2026, vốn đầu tư công giải ngân đạt 219.358,8 tỷ đồng, tương đương chỉ 21,6% kế hoạch năm - trong khi 7 tháng còn lại phải "tiêu" nốt gần 795.000 tỷ đồng để đạt mục tiêu.
Một trong những nguyên nhân trực tiếp quan trọng nhất năm nay: Giá vật liệu xây dựng, năng lượng và logistic tăng mạnh do gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, khiến nhiều dự toán bị vượt trần. Nhà thầu buộc phải dừng công trình chờ phê duyệt điều chỉnh - tạo ra nút thắt hành chính lan tầng.
Ngoài ra, còn thêm nguyên nhân Thanh toán sau nghiệm thu nghĩa là nhà thầu đã thi công, khối lượng đã nghiệm thu, nhưng tiền chưa ra. Cơ chế gốc: theo quy định KBNN, chủ đầu tư phải có văn bản chấp thuận nghiệm thu mới được thanh toán - mỗi bước thêm một lớp hồ sơ, thêm thời gian chờ, thêm rủi ro bị kiểm toán hỏi ngược và câu chuyên muôn thuở do chậm Giải phóng mặt bằng (GPMB)
Cơ chế vòng lặp của 50% Trái phiếu chính phủ:
Nhà nước phát hành TPCP → 50% do ngân hàng thương mại mua → Tiền bị "khóa" trong KBNN → Chờ giải ngân → Chưa chảy vào lưu thông → Thanh khoản hệ thống không cải thiện
Nguồn: Bộ Tài chính - Báo cáo tình hình giải ngân vốn đầu tư công tháng 5/2026
IV. NHẬP SIÊU 14 TỶ USD: VND BỊ HÚT RA NGOÀI VÒNG QUAY NỘI ĐỊA
Nhập siêu không chỉ là vấn đề cán cân thương mại - nó còn trực tiếp hút VND ra khỏi lưu thông trong nước, khiến cung tiền m2 gần như không tăng (m2 tăng mạnh là điều mà TTCK cực kỳ ưa chuộng và luôn gắn liền với các thời kì uptrend mạnh)
Cơ chế: Doanh nghiệp nhập khẩu dùng VND mua ngoại tệ từ ngân hàng để thanh toán cho đối tác quốc tế → Lượng VND này thoát khỏi vòng quay nội địa → Thanh khoản hệ thống thêm căng.
Với mức thâm hụt thương mại 14 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm, áp lực này không nhỏ - đặc biệt khi cộng hưởng với ba vấn đề trên.
Nguồn: Tổng cục Hải quan - Báo cáo xuất nhập khẩu tháng 5/2026
→ Tóm lại: 4 vấn đề trên không độc lập - chúng cộng hưởng lẫn nhau, tạo ra áp lực thanh khoản hệ thống kéo dài từ Q3/2025 đến nay.
Phần 2 sẽ phân tích từng giải pháp đang được triển khai, căng thẳng NHNN - Chính phủ, và kịch bản nào có thể xảy ra trong H2/2026 - bao gồm cả góc nhìn cho nhà đầu tư chứng khoán.
📌 Nhấn theo dõi để đón đọc Phần 2
Lê Vũ - Trưởng phòng tư vấn đầu tư Chứng khoán Yuanta VN
Nhà đầu tư lưu ýMã chứng khoán liên quan bài viết
Chia sẻ thông tin hữu ích