MỚI

Thiệp năm mới độc lạ

#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Vượt rào pháp lý, đón đầu tài sản số: Cơ hội nào cho Việt Nam?

Thị trường tài sản số Việt Nam đã hội tụ đủ mọi yếu tố để bùng nổ: nhà đầu tư khao khát, dòng vốn dịch chuyển và cuộc chơi đã có mặt đầy đủ các bên. Giờ đây, câu hỏi không còn là "làm thế nào để phát triển", mà là "liệu pháp lý có trở thành sợi xích trói buộc sự sáng tạo?" Nếu gỡ bỏ được nút thắt này, Việt Nam sẽ không cần phải "vắt kiệt" sức lực để trở thành trung tâm tài sản số, mà sẽ nghiễm nhiên được lịch sử chọn mặt gửi vàng.

Luật Công nghiệp Công nghệ số vừa được Quốc hội thông qua đã chính thức đưa tài sản số thoát khỏi “vùng xám” pháp lý, lần đầu tiên đặt nền móng cho một thị trường minh bạch và ổn định. Đây không chỉ là một bước đi kỹ thuật về quản lý, mà là bước ngoặt chiến lược trong hành trình đưa Việt Nam tiến vào kỷ nguyên kinh tế số. Bởi lẽ, tài sản số đang dần trở thành một cấu phần quan trọng trong cấu trúc tài chính tương lai, khi hơn 21 triệu người Việt Nam đã sở hữu loại hình tài sản này – một con số đủ để khẳng định đây không còn là xu hướng, mà là thực tế.

Nhìn từ góc độ doanh nghiệp tiên phong, ông Mai Huy Tuần, Tổng giám đốc SSI Digital, ví thị trường tài sản số Việt Nam như một vùng đất mới đang dần được khai phá. Ở đó, sự quan tâm không còn đến từ những nhà đầu tư lướt sóng đơn lẻ, mà lan rộng đến các doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tài chính, thậm chí là cơ quan quản lý. Ông cho rằng thị trường hiện nay hội tụ đủ ba lực đẩy quan trọng:

Thứ nhất, nhu cầu tự nhiên từ một xã hội trẻ, ưa công nghệ, sẵn sàng thử nghiệm và chấp nhận cái mới.

Thứ hai, sự dịch chuyển của dòng vốn trong nước khi ngày càng nhiều nhà đầu tư tìm kiếm một kênh đầu tư mới, linh hoạt và có khả năng cá nhân hóa.

Thứ ba, sự nhập cuộc mạnh mẽ của các định chế lớn, từ ngân hàng, công ty chứng khoán cho tới các doanh nghiệp công nghệ – những nhân tố có thể định hình cuộc chơi.

“Khi ba lực này hội tụ, thị trường đủ sức hình thành và phát triển mà không cần quá nhiều hiệu ứng bên ngoài”, ông Tuần nhấn mạnh. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết để thị trường này bứt phá không chỉ là công nghệ hay vốn, mà là khung pháp lý có đi kịp tốc độ đổi mới hay không.

Theo ông, một thị trường lành mạnh cần một bộ quy tắc rõ ràng nhưng đủ linh hoạt để không biến luật pháp thành rào cản của sáng tạo. Trong lĩnh vực tài sản số, điều đó càng cấp bách, bởi công nghệ blockchain vốn mang tính phi tập trung và đổi mới theo từng chu kỳ rất nhanh. Ba ưu tiên trong giai đoạn này, theo ông Tuần, là:

Xác định rõ danh mục tài sản số hiện có và được phép giao dịch,

Cho phép thử nghiệm trong một không gian được kiểm soát (sandbox),

Thiết lập cơ chế phối hợp liên cơ quan để tránh “khoảng trống” quản lý.

“Pháp lý không nhất thiết phải đi trước thị trường, nhưng không thể đứng ngoài thị trường. Khi chính sách được xây dựng trên thực tiễn, dựa trên đối thoại và lắng nghe, rủi ro sẽ được kiểm soát mà cơ hội vẫn rộng mở”, ông nhấn mạnh.

Đề cập đến việc xây dựng sàn giao dịch tài sản số quốc gia, ông Tuần cho rằng yếu tố tâm lý an toàn sẽ đóng vai trò quyết định hành vi đầu tư. Khi có một nền tảng được vận hành trong nước, minh bạch về pháp lý và đáng tin cậy, nhà đầu tư sẽ có thêm lý do để ở lại hoặc quay về từ các sàn quốc tế. Điều này không xuất phát từ sự cưỡng ép, mà đến từ trải nghiệm thuận tiện, tính minh bạch và khả năng tích hợp quốc tế của nền tảng.

Dĩ nhiên, sẽ không có sự dịch chuyển ồ ạt ngay lập tức, nhưng về dài hạn, khi hệ sinh thái trong nước đủ năng lực, dòng tiền sẽ tự điều tiết – bởi nhà đầu tư luôn chọn nơi phù hợp với kỳ vọng lâu dài, không phân biệt trong hay ngoài nước.

Nhìn rộng hơn, ông Tuần ghi nhận sự chuyển mình đáng kể của thị trường trong vài năm qua. Từ chỗ bị xem như một “sân chơi thử nghiệm”, nay thị trường đang tiến gần đến sự chuyên nghiệp. Nhiều cộng đồng đầu tư đã rời khỏi tư duy lướt sóng, thay vào đó quan tâm đến quản trị rủi ro, giá trị sản phẩm và ứng dụng thực tế. Các startup Việt Nam cũng tập trung phát triển sản phẩm token hóa gắn với giá trị thật, thay vì chỉ chạy theo mô hình tài sản ảo. Nhà đầu tư cá nhân ngày càng chọn lọc và kiên nhẫn hơn với các dự án có tầm nhìn dài hạn.

“Đây không phải sự chuyển dịch ồn ào, mà là sự thay đổi bền bỉ và ổn định – điều rất đáng quý với một thị trường còn non trẻ”, ông Tuần nhận xét.

Vậy Việt Nam có thể trở thành trung tâm tài sản số của khu vực? Ông Tuần cho rằng mục tiêu này không nên được hiểu theo nghĩa hình thức. Điều quan trọng hơn là xây dựng một thị trường có bản sắc riêng, được hiểu đúng, quản lý đúng và vận hành trật tự. Khi nền tảng ấy được hình thành, việc trở thành điểm đến trong khu vực sẽ đến như một hệ quả tất yếu – bởi niềm tin thị trường vốn dĩ không đến từ khẩu hiệu, mà đến từ hành động bền bỉ và đúng hướng.