Việt Nam trước cơ hội tỷ USD từ tài sản số

Năm 2025, dòng tài sản mã hóa vào Việt Nam đạt khoảng 220 tỷ USD, tăng 55% và đứng thứ 3 khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Trong khi đó, khoảng 21,2 triệu người trưởng thành tại Việt Nam được thống kê là đang sở hữu hoặc sử dụng tài sản số, đặt ra dư địa lớn cho một thị trường đang trong quá trình xây dựng hành lang pháp lý.

Từ lợi thế về người dùng, kỹ sư công nghệ đến sự xuất hiện của các doanh nghiệp blockchain quy mô lớn, Việt Nam đang sở hữu nền tảng đáng kể. Tuy nhiên, bài toán giữ doanh nghiệp và dòng tài sản ở lại trong nước vẫn là điểm nghẽn.

Việt Nam trước cơ hội tỷ USD từ tài sản số

Tại Ngày hội công nghệ TP.HCM 2026, ông Phan Vũ Tuấn, Luật sư điều hành Phan Law Vietnam, cho biết Việt Nam có khoảng 21,2 triệu người trưởng thành sở hữu hoặc sử dụng tài sản số, tăng từ khoảng 17 triệu người năm 2021.

Đáng chú ý, dòng tài sản mã hóa vào Việt Nam năm 2025 đạt 220 tỷ USD, tăng 55% so với trước đó và đứng thứ 3 tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Hệ sinh thái công nghệ trong nước cũng có nhiều dấu ấn. Gần 10 doanh nghiệp do người Việt sáng lập nằm trong nhóm 200 công ty blockchain hàng đầu thế giới. Khoảng 10 doanh nghiệp trong lĩnh vực này được cho là đã đạt vốn hóa trên 100 triệu USD.

Việt Nam còn sở hữu khoảng 560.000 kỹ sư công nghệ thông tin cùng 50.000-60.000 sinh viên công nghệ tốt nghiệp mỗi năm. Chi phí nhân lực công nghệ được đánh giá chỉ bằng khoảng 1/2-1/3 một số trung tâm công nghệ trong khu vực.

Những yếu tố này tạo lợi thế cho blockchain, fintech và các dịch vụ tài sản số phát triển. Tuy nhiên, một nghịch lý đang xuất hiện: nhiều doanh nghiệp blockchain do người Việt sáng lập nhưng pháp nhân và hoạt động chính lại đặt ở nước ngoài.

Thị trường chính thức chờ những bước cuối

Ở phía quản lý, ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - Bộ Tài chính, cho biết đã có 5 doanh nghiệp được chấp thuận nguyên tắc để triển khai hoạt động thị trường tài sản mã hóa.

Các doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống thông tin đạt tiêu chuẩn an toàn cấp độ 4, hoàn thiện khoảng 10 quy trình liên quan đến giao dịch, thanh toán, phí, báo cáo và quản trị.

Một yêu cầu đáng chú ý là doanh nghiệp phải góp 10.000 tỷ đồng tiền mặt trước khi hoàn tất các bước để được xem xét cấp phép chính thức.

Quy mô vốn yêu cầu lớn cho thấy thị trường tài sản mã hóa Việt Nam đang được định hướng theo mô hình có yêu cầu cao về năng lực tài chính, công nghệ và quản trị rủi ro.

Với doanh nghiệp, đây vừa là rào cản gia nhập vừa có thể trở thành bộ lọc đối với các đơn vị thiếu năng lực vận hành.

Trong dài hạn, tác động không chỉ nằm ở giao dịch tài sản số. Blockchain còn có thể mở rộng sang token hóa tài sản thực, tài sản trí tuệ, tài sản văn hóa và các dịch vụ tài chính số.

Điểm đáng chú ý nhất hiện nay là dòng tiền và người dùng đã hình thành trước khi thị trường chính thức được định hình. Câu hỏi tiếp theo là Việt Nam có thể biến quy mô đó thành một ngành kinh tế chính thức đến đâu.