Việc đánh thuế người giàu vì sao lại khó như hái sao trên trời?

Trong hàng ngàn năm, người giàu cứ tìm cách lách luật để giữ tiền cho riêng mình!

Cú thấy, tiền của người siêu giàu giống như nước vậy, càng nhiều thì càng khó mà tát hết vào một cái gầu được. Chính phủ có cố gắng cách mấy cũng khó lòng đụng vào họ, vì tiền của họ có chân, cứ chạy đi nơi nào không bị thuế chạm tới thôi. Đây không chỉ là chuyện mới mẻ, mà là một bài toán hóc búa từ thời xa xưa đến tận bây giờ luôn đó.

Cuối cùng, căng thẳng đến mức bùng nổ Cách mạng Pháp đó bạn. Vấn đề không chỉ là thiếu bánh mì, mà còn là do hệ thống thuế không thể chạm vào túi tiền của giới siêu giàu để cứu đất nước.

- Mua: Họ mua thật nhiều cổ phiếu xịn và cứ giữ đó, để giá trị tăng dần theo thời gian.

- Vay: Thay vì bán cổ phiếu để có tiền xài (bán thì phải đóng thuế), họ lại đem mấy cục cổ phiếu đó đi thế chấp ở ngân hàng để vay tiền. Tiền vay về thì xài tẹt ga mà không bị coi là 'thu nhập', nên khỏi đóng thuế luôn! Cổ phiếu gốc thì vẫn còn đó và tiếp tục sinh lời.

- Qua đời: Rồi đến khi nhắm mắt xuôi tay, tài sản đó lại được truyền cho con cháu. Lúc này, phần lãi tăng lên trước giờ lại được 'xóa nợ thuế' nhờ một cái luật phức tạp tên là 'step-up in basis'. Thế là cả một đời giàu mà hầu như không đóng đồng thuế nào cho phần tài sản tăng trưởng đó!

Bằng cách đó, họ báo cáo lợi nhuận rất thấp (thậm chí là lỗ) để né thuế, trong khi công ty thì ngày càng to bành trướng, đè bẹp hết các đối thủ nhỏ. Các nhà đầu tư thì nhìn vào tiềm năng tương lai của công ty mà đẩy giá cổ phiếu lên cao. Kết quả là: Cổ đông trở nên siêu giàu nhờ kỳ vọng, còn công ty thì đóng rất ít thuế vì báo cáo lợi nhuận bây giờ thấp lè tè.

- Hạn chế vay thế chấp bằng cổ phiếu: Nếu có luật hạn chế việc dùng cổ phiếu đi vay tiền cá nhân, thì giới siêu giàu sẽ buộc phải bán cổ phiếu hoặc nhận lương/cổ tức cao hơn để có tiền xài.

- Kiểm soát tái đầu tư mấy siêu tập đoàn: Mấy công ty đã quá lớn và thống trị thị trường rồi thì không thể cứ tái đầu tư vô tội vạ để né thuế mãi được. Có thể sẽ phải đánh thuế một phần doanh thu tái đầu tư của họ.

Nhưng thôi, Cú tin rằng, dù tiền có bay lượn siêu đẳng đến đâu, thì kiểu gì chúng ta cũng sẽ tìm ra cách 'chăng lưới' để xã hội này công bằng hơn. Giờ thì tập trung làm giàu cái đã, bạn nhỉ!