MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Hàng hóa

24HMONEY đã kiểm duyệt

Vàng tăng 20 lần trong 20 năm, chuyên gia cảnh báo nguy cơ ‘bong bóng’ dòng tiền

Sau hơn 20 năm, giá vàng trong nước tăng khoảng 20 lần, biến kim loại quý này thành kênh hút vốn mạnh mẽ. Chuyên gia cảnh báo thói quen tích trữ vàng của người dân đang làm hạn chế nguồn lực cho sản xuất, đẩy lãi suất tăng và gây áp lực lên tỷ giá.

Tại diễn đàn “Thị trường Vàng Việt Nam: Thuận lợi và thách thức trong giai đoạn mới” do Báo Kinh tế & Đô thị tổ chức chiều 24/11, TS. Nguyễn Đức Độ – Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính (Học viện Tài chính) – đã cảnh báo mạnh mẽ về ảnh hưởng tiêu cực của việc tích trữ vàng đối với nền kinh tế Việt Nam.

Theo TS. Độ, thói quen nắm giữ vàng của người Việt bắt nguồn từ lịch sử chiến tranh và giai đoạn lạm phát cao cuối những năm 1980. Trong hai thập kỷ gần đây, vàng tiếp tục là kênh sinh lời hấp dẫn khi giá trong nước tăng khoảng 20 lần kể từ năm 2003, tương ứng lợi nhuận bình quân 15%/năm. Con số này khiến vàng trở thành “nam châm hút vốn”, đặc biệt trong bối cảnh các kênh đầu tư khác chưa đủ ổn định hoặc minh bạch.

“Xét về kinh tế vĩ mô, việc tích trữ vàng là sự lãng phí nguồn lực,” TS. Độ nhấn mạnh.

Ông phân tích, Việt Nam là nền kinh tế đang phát triển, vốn và công nghệ đều còn hạn chế, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Để duy trì tốc độ tăng trưởng GDP cao, cần nguồn lực tài chính lớn tương tự Trung Quốc – nơi tỷ lệ tiết kiệm và đầu tư phải đạt tối thiểu 40% GDP. Trong khi đó, Việt Nam hiện có tỷ lệ tiết kiệm/GDP là 37,2%, tỷ lệ đầu tư/GDP: 30–32%.

Khoảng cách này cho thấy môi trường kinh doanh chưa đủ hấp dẫn, khiến nhiều người dân chọn giữ vàng hoặc tiền số thay vì đầu tư vào sản xuất, kinh doanh hay gửi tiết kiệm, từ đó hạn chế nguồn lực cho tăng trưởng.

Giữ vàng khiến lãi suất và tỷ giá khó ổn định

Việc người dân chuyển tiền sang vàng khiến dòng vốn tiết kiệm vào ngân hàng giảm, đẩy lãi suất trung và dài hạn tăng, làm chi phí vốn của doanh nghiệp cao hơn.

Ngoài ra, Việt Nam phải nhập khẩu 2,5–3 tỷ USD vàng mỗi năm để đáp ứng nhu cầu trong nước, gây áp lực lớn lên dự trữ ngoại hối và chính sách điều hành tỷ giá. Trong bối cảnh nền kinh tế có độ mở gần 200% GDP, ổn định tỷ giá là yếu tố sống còn cho xuất nhập khẩu.

TS. Độ cho rằng việc huy động vàng trong dân không đơn giản, bởi mức sinh lời trung bình 15%/năm vượt xa hầu hết hoạt động sản xuất – kinh doanh. Ông nhấn mạnh: “Giải pháp căn bản là giá vàng thế giới ổn định, Nhà nước cải cách thể chế, giảm thủ tục, tăng minh bạch, duy trì lạm phát thấp và tỷ giá ổn định.”

Không nên đưa giá vàng trong nước sát giá thế giới khi vàng tăng nóng

TS. Độ cũng lưu ý rằng việc nhập khẩu vàng để kéo giá trong nước sát giá thế giới khi giá quốc tế tăng mạnh không phải là lựa chọn tối ưu, vì sẽ tiêu tốn ngoại tệ, giảm dự trữ ngoại hối và có thể kích thích đầu cơ.

Ông ủng hộ việc thiết lập sàn giao dịch vàng vật chất để minh bạch thị trường, nhưng cảnh báo về rủi ro của sàn vàng tài khoản: tiền có thể chảy khỏi tiết kiệm sang giao dịch vàng tài khoản, không tạo ra giá trị gia tăng, làm nguồn lực tài chính nền kinh tế thực bị rút bớt.