Vàng đang đi lại con đường năm 1976?

Sau khi vọt lên đỉnh gần 5.600 USD/ounce vào tháng 1/2026, giá vàng điều chỉnh sâu 28% trước khi hồi phục lên 4.100 USD/ounce. Bài học từ cú giảm 47% thập niên 1970 mang lại nhiều góc nhìn cho nhà đầu tư cá nhân.

Giá vàng điều chỉnh 28% từ mức kỷ lục 5.600 USD/ounce, gợi nhớ cú sụt 47% năm 1974-1976 trước đợt tăng mạnh. Tuy nhiên, bối cảnh chính sách và kinh tế hiện nay có nhiều điểm khác biệt so với thập niên 1970.

Giá vàng hiện nằm quanh 4.100 USD/ounce sau quyết định của Fed giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5-3,75%. Cục Dự trữ Liên bang duy trì chính sách thắt chặt để kiểm soát lạm phát, tạo áp lực lên các tài sản không sinh lợi như vàng. Đối lập với điều này, các ngân hàng Trung ương toàn cầu tiếp tục mua vàng với tốc độ vượt 1.000 tấn mỗi năm từ 2022-2024, phản ánh nhu cầu đa dạng hóa dự trữ ngoại hối giữa bối cảnh kinh tế và địa chính trị bất ổn.

Trong giai đoạn 1974-1976, giá vàng giảm 47% từ 195 USD xuống 103 USD/ounce. Sự điều chỉnh này chủ yếu do hoạt động chốt lời sau giai đoạn tăng nóng và nỗ lực của Mỹ thúc đẩy IMF bán một phần vàng dự trữ. Tuy nhiên, các yếu tố nền tảng khi đó gần như không thay đổi: lạm phát cao, đồng USD mất sức mua và thâm hụt ngân sách kéo dài. Từ đáy 103 USD/ounce, vàng phục hồi với tốc độ nhanh chóng, chạm 850 USD/ounce vào đầu năm 1980, tương đương mức tăng hơn 650%.

Động lực phục hồi vàng trong thập niên 1970 bao gồm cú sốc dầu mỏ năm 1979, khủng hoảng con tin Iran và sự kiện Liên Xô đưa quân vào Afghanistan. Sự kết hợp giữa lạm phát phi mã và bất ổn địa chính trị đã tạo nhu cầu trú ẩn mạnh mẽ. Ngược lại, bối cảnh hiện nay khác biệt đáng kể: Fed vẫn duy trì lãi suất cao để kiểm soát lạm phát, và thị trường còn kỳ vọng khả năng tăng lãi suất tiếp theo. Nếu đồng USD tiếp tục mạnh lên hoặc lợi suất trái phiếu duy trì ở mức cao, vàng có thể chịu áp lực trong ngắn hạn.

Nguồn cung vàng từ khai thác chỉ tăng dưới 1% mỗi năm, tạo hạn chế cung ứng hỗ trợ giá dài hạn. Tuy nhiên, lịch sử không phải lúc nào cũng lặp lại theo cùng một mô hình. Hướng đi của vàng trong ngắn hạn vẫn phụ thuộc chủ yếu vào diễn biến lạm phát, chính sách lãi suất của Fed, sức mạnh của đồng USD và nhu cầu từ các ngân hàng Trung ương. Mỗi giai đoạn kinh tế có những đặc thù riêng, vì vậy việc đánh giá các điều kiện cụ thể của từng thời kỳ là quan trọng hơn việc dự đoán dựa trên ví dụ lịch sử đơn lẻ.