“Tỷ lệ thắng” đầu tư cổ phiếu IPO trong ngắn hạn chỉ 40-50%

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước làn sóng IPO quy mô lớn gắn liền với triển vọng nâng hạng thị trường.

Tuy nhiên, theo báo cáo Market Waves của BSC, đầu tư vào các thương vụ phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) không phải là "cánh cửa hẹp" luôn dẫn tới lợi nhuận nhanh chóng. Thống kê giai đoạn 2007 - 2025 cho thấy hiệu suất đầu tư IPO mang tính chu kỳ rõ rệt và chịu ảnh hưởng lớn từ biến số thị trường. Thực tế, ngay cả trong những năm thanh khoản bùng nổ như 2021 hay 2024, "tỷ lệ thắng" ngắn hạn của nhà đầu tư chỉ dao động trong khoảng 40-50%. Điều này đồng nghĩa với việc cứ hai nhà đầu tư tham gia "lướt sóng" IPO thì có một người phải đối mặt với rủi ro thua lỗ ngay khi cổ phiếu bắt đầu giao dịch ổn định.

“Tỷ lệ thắng” đầu tư cổ phiếu IPO trong ngắn hạn chỉ 40-50%

Nghịch lý của các "ông lớn" và rủi ro từ hiệu ứng đám đông

Rủi ro ngắn hạn không loại trừ bất kỳ ai, kể cả các doanh nghiệp đầu ngành có nền tảng vững chắc. Lịch sử ghi nhận BIDV (BID) hay Vietcombank (VCB) từng trải qua giai đoạn đầu niêm yết đầy sóng gió do bối cảnh thị trường kém thuận lợi. Gần đây nhất, các mã như VCK (Chứng khoán VPS) hay VPX (Chứng khoán VPBankS) cũng chịu áp lực bán mạnh sau khi chào sàn, với mức sụt giảm từ 19% đến 30% so với giá tham chiếu. Theo ông Trần Anh Giàu – Giám đốc tư vấn đầu tư Chứng khoán Kafi, động lực tăng giá ban đầu thường bị chi phối bởi hiệu ứng truyền thông và sự khan hiếm nguồn cung tạm thời. Khi các yếu tố này bão hòa, cổ phiếu dễ dàng rơi vào nhịp điều chỉnh sâu, đặc biệt gây thiệt hại nặng cho những nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính cao.

Tầm nhìn dài hạn: Nơi nội tại doanh nghiệp lên tiếng

Dù triển vọng ngắn hạn đầy bấp bênh, bức tranh dài hạn lại mở ra những cơ hội "lãi đậm" cho những nhà đầu tư kiên nhẫn. Sự phân hóa được thể hiện rõ qua khoảng cách giữa mức sinh lời trung vị (thường âm) và sinh lời trung bình (dương mạnh). Điều này cho thấy chỉ một số ít doanh nghiệp thực sự chất lượng mới có khả năng tạo ra sự bứt phá thần kỳ. Minh chứng sống động nhất là VCB và BID: sau hơn một thập kỷ niêm yết, mức tăng trưởng lần lượt đạt 747% và 530% so với giá IPO. Đây là thành quả của quá trình tái cơ cấu và năng lực quản trị xuất sắc được thị trường định giá lại một cách xứng đáng qua nhiều chu kỳ kinh tế.

Tóm lại, làn sóng IPO năm 2026 mang đến nhiều hứa hẹn nhưng cũng đòi hỏi sự kỷ luật và am hiểu sâu sắc về bản chất doanh nghiệp. Thay vì chạy theo tâm lý đám đông để tìm kiếm lợi nhuận tức thì, nhà đầu tư cần xác định rõ khung thời gian đầu tư và ưu tiên tính minh bạch của thông tin. Trong cuộc chơi IPO, sự kiên nhẫn và khả năng chọn lọc cổ phiếu dựa trên nội tại mới chính là chiếc chìa khóa vạn năng giúp nhà đầu tư gặt hái thành công bền vững trên thị trường vốn.