MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Tiêu chí lựa chọn cổ phiếu: Chủ doanh nghiệp có phải một trọng số?

Trong đầu tư chứng khoán, chúng ta thường nói nhiều đến các con số: doanh thu, lợi nhuận, chỉ số P/E, tăng trưởng ngành… Nhưng xét đến cùng, tất cả những dữ liệu đó đều phản ánh cách con người điều hành doanh nghiệp. Và việc đánh giá người chủ doanh nghiệp đôi khi còn quan trọng hơn những báo cáo tài chính.

Một trong những điểm đáng chú ý đầu tiên là mức độ sở hữu công khai. Khi người chủ nắm giữ một tỷ lệ cổ phần lớn, họ có động lực trực tiếp để phát triển doanh nghiệp, bởi lợi ích của họ gắn chặt với lợi ích cổ đông. Trái lại, nếu tỷ lệ sở hữu thấp, hay có xu hướng liên tục bán ra, nhà đầu tư cần thận trọng: phải chăng chủ doanh nghiệp chưa thực sự đặt niềm tin vào chính công ty mình?

Tiếp theo là cách chia cổ tức. Doanh nghiệp có thể giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư, nhưng nếu nhiều năm liên tiếp gần như không chia cổ tức, trong khi lợi nhuận lớn, thì câu hỏi đặt ra là: “Tiền đó đi đâu? Có thực sự phục vụ sự phát triển bền vững, hay chỉ nằm đâu đó trong những kế hoạch mập mờ?” Ngược lại, một doanh nghiệp biết cân bằng giữa tái đầu tư và chia sẻ thành quả cho cổ đông sẽ tạo được niềm tin và sự gắn bó dài hạn.

Tôi nhớ lại cách đây khoảng 8 năm, mình từng rất thích một cổ phiếu thuộc nhóm sản xuất với sản phẩm cực kỳ nổi tiếng. Họ còn có tỷ lệ sở hữu nước ngoài rất lớn, nhiều quỹ ngoại đầu tư vào. Lúc đó, tôi đến tận nhà máy và chứng kiến tận mắt: chỉ cần một sản phẩm có lỗi rất nhỏ, họ lập tức tiêu hủy ngay. Thái độ với người tiêu dùng phải nói là tuyệt vời. Ấn tượng đó khiến tôi càng tin tưởng và mua thêm nhiều cổ phiếu hơn.

Thế nhưng, thực tế đầu tư lại không “màu hồng” như vậy. Sau một đợt tăng giá ngắn, cổ phiếu nhanh chóng lao dốc, không phải vì lợi nhuận sụt giảm hay sản phẩm gặp khó khăn, mà bởi vì lợi nhuận đã bị đẩy sang công ty con. Những hành động thiếu minh bạch ấy khiến nhiều quỹ đầu tư lần lượt thoái vốn trong tình trạng thua lỗ, và nhà đầu tư cá nhân như tôi cũng phải nhìn lại: không chỉ sản phẩm tốt, mà người lãnh đạo mới quyết định sự bền vững của doanh nghiệp.

Cuối cùng, điều cốt lõi vẫn là đánh giá con người. Người chủ có tâm và có tầm thường thể hiện ở cách họ minh bạch thông tin, đối xử công bằng với cổ đông nhỏ lẻ, và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân. Thị trường có thể thăng trầm, giá cổ phiếu có thể biến động, nhưng một lãnh đạo có uy tín và đạo đức sẽ luôn là “tài sản vô hình” quý giá nhất của công ty.

Và đây chỉ là 1–2 ví dụ bề nổi của việc đưa tiêu chí người lãnh đạo doanh nghiệp vào lựa chọn đầu tư cổ phiếu. Trên thực tế, còn rất nhiều khía cạnh khác cần được phân tích khi chúng ta đánh giá tiêu chí “vô hình” nhưng đầy sức nặng này.