Thiên Long "thay áo" chờ người Nhật?

Thiên Long đồng loạt giải thể, thoái vốn và tái cấu trúc các pháp nhân liên quan đến mảng bán lẻ – phát hành, cho thấy sự điều chỉnh chiến lược rõ nét sau khi rà soát hiệu quả đầu tư. Những động thái này diễn ra trong bối cảnh tập đoàn Nhật Bản Kokuyo công bố kế hoạch thâu tóm, làm dấy lên kỳ vọng về một giai đoạn tái định vị sâu rộng của hãng bút bi Việt.

Thiên Long đồng loạt triển khai các động thái giải thể, thoái vốn và tái cơ cấu hệ thống công ty con, công ty liên kết, qua đó phát đi tín hiệu về một giai đoạn sắp xếp chiến lược mới. Chuỗi bước đi này lập tức khơi dậy nghi vấn trên thị trường: phải chăng doanh nghiệp đang chủ động “dọn đường” cho một thương vụ thâu tóm đến từ Tập đoàn Kokuyo (Nhật Bản)?

Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Long (HoSE: TLG) vừa công bố loạt chủ trương quan trọng đã được HĐQT thông qua, phác họa rõ nét hướng đi chiến lược cho giai đoạn hoạt động kế tiếp. Tâm điểm chú ý là quyết định giải thể Công ty Cổ phần Clever World – đơn vị phụ trách mảng bán lẻ của Thiên Long, sở hữu các chuỗi CleverBox và PeekToy chuyên kinh doanh văn phòng phẩm, đồ chơi sáng tạo và quà tặng. Clever World hiện do bà Cô Trần Dinh Dinh (sinh năm 1999), con gái Chủ tịch HĐQT Cô Gia Thọ, giữ vai trò đại diện pháp luật kiêm điều hành.

Song song với động thái này, Thiên Long cũng thông qua chủ trương thoái toàn bộ vốn tại Công ty Cổ phần Pega Holdings. Theo đó, doanh nghiệp sẽ tìm kiếm đối tác để chuyển nhượng 4 triệu cổ phần, tương đương 40% vốn điều lệ, với mức giá tối thiểu 35 tỷ đồng.

Pega Holdings được thành lập vào tháng 11/2022, khi Thiên Long góp 25 tỷ đồng, tương ứng 25% vốn điều lệ, nhằm mở rộng sang lĩnh vực kinh doanh sách, báo và tạp chí. Thời điểm đó, bước đi này từng được giới phân tích đánh giá là mảnh ghép quan trọng trong tham vọng xây dựng một hệ sinh thái văn phòng phẩm – sách – xuất bản mang dấu ấn Thiên Long.

Đến giữa năm 2025, việc TLG thâu tóm chuỗi nhà sách Phương Nam càng củng cố nhận định rằng doanh nghiệp vẫn kiên định theo đuổi “giấc mơ” bán lẻ. Tuy nhiên, chuỗi quyết định mới đây cho thấy bức tranh chiến lược đang được điều chỉnh mạnh mẽ. Không chỉ thoái vốn tại Pega Holdings và giải thể Clever World, Thiên Long còn thông qua kế hoạch tái cấu trúc phần vốn mà Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Tân Lực Miền Nam (TLMN) đang nắm giữ tại Công ty Cổ phần Văn hóa Phương Nam, hướng tới việc trực tiếp hoặc gián tiếp chuyển nhượng toàn bộ phần sở hữu này.

Theo giải trình của Thiên Long, các quyết sách nói trên xuất phát từ quá trình rà soát, đánh giá lại hiệu quả hoạt động của mảng phát hành sách, bán lẻ và B2B, nhằm bảo đảm sự phù hợp với định hướng chiến lược trong giai đoạn tới.

Thực tế, nỗ lực lấn sân sang lĩnh vực bán lẻ của Thiên Long thời gian qua không mấy suôn sẻ. Clever World liên tục ghi nhận thua lỗ trong hai năm đầu hoạt động. Riêng năm 2025, TLG vẫn tiếp tục bơm vốn cho Tân Lực Miền Nam – công ty mẹ của Clever World, gần nhất là đợt tăng vốn điều lệ từ 200 tỷ đồng lên 350 tỷ đồng vào tháng 6/2025. Dù Chủ tịch Cô Gia Thọ từng khẳng định chưa có kế hoạch lớn cho chuỗi bán lẻ, nhưng diễn biến thực tế cho thấy Thiên Long đã từng đặt kỳ vọng không nhỏ vào mảng kinh doanh này.

Việc Thiên Long đồng loạt “định đoạt” số phận nhiều công ty con và công ty liên kết vì thế được xem là một trong những động thái đáng chú ý nhất của doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường xuất hiện thông tin Tập đoàn Kokuyo (Nhật Bản) – chủ thương hiệu Campus – muốn thâu tóm hãng bút bi Việt Nam.

Cụ thể, vào cuối năm 2025, Kokuyo đã công bố kế hoạch mua lại cổ phần Thiên Long nhằm trở thành công ty mẹ. Thương vụ dự kiến được triển khai thông qua hai giao dịch, theo đó cả Tập đoàn Thiên Long và Công ty Đầu tư Thiên Long An Thịnh (công ty mẹ của Thiên Long) sẽ trở thành công ty con của Kokuyo. Sau khi hoàn tất, tỷ lệ sở hữu của Kokuyo tại Thiên Long được kỳ vọng đạt 65,01%, mở ra một chương mới cho doanh nghiệp văn phòng phẩm hàng đầu Việt Nam.