Thị trường ô tô trong nước đứng trước nguy cơ vỡ trận?

Trong khi các quốc gia láng giềng như Malaysia lập tức dựng "bức tường" thuế phí và kỹ thuật để chặn dòng xe phổ thông giá thấp, Việt Nam lại đang đứng trước những lựa chọn chính sách đầy cân não.

Trung Quốc hiện trở thành “công xưởng” xe điện lớn nhất thế giới với nguồn cung khổng lồ và giá bán ngày càng thấp.

Theo Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, thị trường này đang có hơn 200 mẫu ô tô điện và hybrid cắm sạc giá dưới 170.000 Nhân dân tệ, tương đương khoảng 25.000 USD. Thậm chí nhiều mẫu xe chỉ dao động từ 6.500-10.000 USD.

Các nhà máy tại Trung Quốc hiện có thể sản xuất hơn 30 triệu xe điện mỗi năm, nhưng sản lượng thực tế năm 2025 chỉ khoảng 13 triệu chiếc. Công suất dư thừa quá lớn khiến cuộc chiến giảm giá giữa các hãng xe ngày càng khốc liệt.

Không dừng lại ở đó, việc Trung Quốc cắt giảm trợ cấp cho xe năng lượng mới từ đầu năm 2026 tiếp tục khiến nhu cầu nội địa suy yếu. Trong bối cảnh hàng tồn kho gia tăng, các hãng xe buộc phải đẩy mạnh xuất khẩu để tìm đầu ra mới.

Malaysia dựng “hàng rào” với xe điện nhập khẩu

Trước áp lực từ xe điện giá rẻ, Malaysia đã lựa chọn siết điều kiện nhập khẩu.

Từ tháng 7 tới, quốc gia này yêu cầu ô tô điện nhập khẩu nguyên chiếc phải có giá CIF tối thiểu khoảng 51.000 USD và công suất từ 180 kW trở lên.

Quy định mới gần như loại bỏ phần lớn xe điện phổ thông giá rẻ khỏi danh mục nhập khẩu, đặc biệt là các mẫu xe Trung Quốc đang có lợi thế lớn về giá bán.

Mục tiêu của Malaysia là bảo vệ ngành công nghiệp ô tô nội địa và tạo dư địa cho các doanh nghiệp lắp ráp trong nước phát triển.

Việt Nam đối mặt áp lực cạnh tranh ngày càng lớn

Tại Việt Nam, xe điện Trung Quốc giá rẻ đang xuất hiện ngày càng nhiều với mức giá chỉ từ vài trăm triệu đồng.

Một số mẫu xe như Bestune Pony, Geely EX2 hay BYD Dolphin đang tạo sức ép lớn lên phân khúc xe phổ thông.

Đáng chú ý, các dòng xe này hiện còn được hưởng ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt thấp và miễn lệ phí trước bạ, giúp giá bán càng cạnh tranh hơn.

Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam, nhiều hãng xe Trung Quốc có thể đưa ra các mẫu xe điện với giá bán chỉ khoảng 250-270 triệu đồng. Nếu làn sóng nhập khẩu tăng mạnh, hoạt động sản xuất và lắp ráp trong nước sẽ chịu sức ép không nhỏ.

Trong khi đó, Bộ Công Thương đang xem xét đưa hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Động thái này có thể khiến thị trường mở cửa hơn với xe nhập khẩu giá rẻ.

Theo giới chuyên gia, Việt Nam có thể tham khảo kinh nghiệm từ Malaysia, nhưng không nên chỉ tập trung vào rào cản bảo hộ.

Điều quan trọng hơn là xây dựng chiến lược dài hạn cho ngành ô tô nội địa, từ nâng tỷ lệ nội địa hóa, hỗ trợ nghiên cứu phát triển đến hình thành hệ sinh thái sản xuất đủ sức cạnh tranh với làn sóng xe điện giá rẻ từ nước ngoài.