Tăng trưởng thật nằm ở đâu?

Tăng trưởng GDP có thể tạo ra bức tranh tích cực về kinh tế, nhưng sức khỏe thực tế còn được phản ánh qua doanh số, sức mua và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Những con số từ Vinamilk, Thế Giới Di Động cho thấy một lát cắt khác của nền kinh tế.

6 tháng đầu năm 2026, Vinamilk đạt 35.034 tỷ đồng doanh thu, tăng gần 18%, trong khi Thế Giới Di Động đạt 95.213 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ.

Tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 khu vực miền Bắc, ông Nguyễn Xuân Phú, Chủ tịch Sunhouse, cho rằng không nên chỉ nhìn GDP để đánh giá sức khỏe nền kinh tế. Điều quan trọng là bóc tách tăng trưởng đến từ đâu, có tạo ra năng suất cao hơn, giảm chi phí và cải thiện hoạt động kinh doanh hay không.

Theo góc nhìn này, sức cầu thực mới là biến số đáng chú ý. Nếu đầu tư tạo ra thêm sản phẩm nhưng sức mua không tăng tương ứng, doanh nghiệp có thể đối mặt với tồn kho, dòng tiền yếu và áp lực nợ. Ngược lại, khi doanh số bán hàng tăng cùng hiệu quả kinh doanh, tăng trưởng có cơ sở gắn với hoạt động kinh tế thực.

Số liệu doanh nghiệp đang cho thấy những tín hiệu tích cực ở nhóm tiêu dùng. Vinamilk ghi nhận doanh thu hợp nhất 6 tháng đạt 35.034 tỷ đồng, tăng gần 18%; lợi nhuận sau thuế đạt 5.643 tỷ đồng, tăng 38%. Riêng doanh thu trong nước đạt 26.596 tỷ đồng, tăng 12%, còn xuất khẩu đạt 4.990 tỷ đồng, tăng 42%.

Ở bán lẻ, Thế Giới Di Động đạt 95.213 tỷ đồng doanh thu trong nửa đầu năm, tăng 29%; lợi nhuận sau thuế đạt 6.112 tỷ đồng, tăng 91%. Riêng quý II, doanh thu đạt 48.751 tỷ đồng, tăng khoảng 30%, cho thấy sức mua tại các mảng điện thoại, điện máy và bán lẻ tiêu dùng đang có mức cải thiện đáng kể.

Tuy nhiên, bức tranh không chỉ có doanh thu. Chi phí vốn, nhân công, đất đai và nguyên vật liệu tăng có thể làm giảm hiệu quả của doanh nghiệp dù quy mô bán hàng đi lên. Ông Phú dẫn mức lãi suất vay doanh nghiệp khoảng 9–10% tại Việt Nam và cho rằng chi phí vốn cao có thể ảnh hưởng sức cạnh tranh của doanh nghiệp sản xuất.

Vì vậy, chất lượng tăng trưởng cần được nhìn qua nhiều lớp: GDP, sức mua, doanh số doanh nghiệp, tiêu thụ điện, xuất nhập khẩu và hiệu quả sử dụng vốn. Một nền kinh tế tăng trưởng bền vững không chỉ cần quy mô lớn hơn mà còn cần năng suất và hiệu quả cải thiện tương ứng.