Sau nâng hạng, vốn ngoại "rót" nhỏ giọt.

HSBC dự báo FTSE Russell có thể nâng hạng Việt Nam từ cận biên lên mới nổi trong tháng 10/2025, với khả năng thu hút dòng vốn 3,4–10,4 tỷ USD. Tuy nhiên, dòng vốn này sẽ phân bổ dần theo thời gian, trong khi những “nút thắt” như giới hạn sở hữu ngoại và thủ tục cho nhà đầu tư nước ngoài vẫn cần được tháo gỡ.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã có một đợt tăng trưởng mạnh mẽ, phản ánh kỳ vọng về việc được nâng hạng. Tuy nhiên, theo HSBC, chính đà tăng trưởng này lại có thể làm hạn chế dư địa tăng thêm. Dòng vốn ngoại dự kiến sẽ không về ồ ạt mà vừa phải và phân bổ dần theo thời gian, đòi hỏi nhà đầu tư phải nhìn nhận thực tế và thận trọng hơn.

Một báo cáo của Bộ phận Nghiên cứu đầu tư toàn cầu HSBC vừa đưa ra nhận định sắc bén về việc FTSE Russell sẽ xem xét nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi vào ngày 7/10/2025. Theo HSBC, mặc dù chịu tác động của thuế quan Mỹ, chứng khoán Việt Nam đã tăng 40% từ đầu năm, trở thành một trong những thị trường có hiệu suất tốt nhất thế giới.

Vì sao Việt Nam có cơ hội được nâng hạng?

HSBC nhận định thị trường đã "bỏ phiếu" cho khả năng nâng hạng của Việt Nam. Điều này có cơ sở vững chắc từ những bước tiến gần đây. Việc ra mắt hệ thống giao dịch KRX vào tháng 5 đã giải quyết các vấn đề về nghẽn lệnh, đồng thời mở đường cho hệ thống thanh toán bù trừ hiện đại hơn. Đây là một trong những yêu cầu quan trọng để đáp ứng các tiêu chí của FTSE.

Tuy nhiên, HSBC cũng lưu ý rằng một số rào cản vẫn còn tồn tại, như quy trình đăng ký của nhà đầu tư nước ngoài và giới hạn sở hữu ngoại (FOL) trong một số ngành trọng yếu. Mặc dù FTSE không coi đây là yêu cầu quá khắt khe, nhưng đây là những vấn đề được nhà đầu tư quốc tế đặc biệt quan tâm.

Dòng vốn sẽ về: Nhưng không phải "cơn sóng thần"

Về câu hỏi nhiều người quan tâm nhất, HSBC khẳng định việc nâng hạng chắc chắn sẽ thu hút dòng vốn đáng kể. Việt Nam sẽ được tự động thêm vào các chỉ số lớn của FTSE như All-World và EM, buộc các quỹ thụ động phải mua cổ phiếu Việt Nam.

Tuy nhiên, HSBC cũng chỉ ra những hạn chế thực tế:

Dòng vốn vừa phải: Dù kịch bản lạc quan nhất có thể mang về 10,4 tỷ USD, nhưng dự báo thực tế chỉ là khoảng 3,4 tỷ USD, và sẽ được phân bổ dần theo thời gian.

Thời gian chờ đợi: Ngay cả khi được FTSE xác nhận, việc thay đổi phân loại thị trường cũng phải mất ít nhất 6 tháng, và việc đưa cổ phiếu vào chỉ số sẽ diễn ra theo từng đợt để tránh gây sốc cho thị trường.

MSCI thì sao? Một phần lớn các quỹ thụ động lại theo dõi chỉ số MSCI. Và HSBC nhận định Việt Nam chưa nằm trong danh sách theo dõi của MSCI, nên việc được tổ chức này nâng hạng có thể mất thêm vài năm.

Bài học từ các thị trường khác

Nhìn lại kinh nghiệm của các thị trường đã được FTSE nâng hạng trước đây như Ả Rập Xê Út và Kuwait, HSBC nhận thấy các thị trường này thường đi ngang trong 6 tháng trước khi việc đưa vào chỉ số được công bố. Cổ phiếu Ả Rập Xê Út đã tăng 15% sau đó, nhưng đây là một thị trường lớn và quá trình này diễn ra từ từ.

Trong khi đó, Việt Nam đã có một đợt tăng giá ấn tượng 40% từ đầu năm, khiến dư địa tăng thêm sau khi được nâng hạng có thể sẽ bị hạn chế. So sánh với các thị trường được MSCI nâng hạng như UAE hay Qatar, đà tăng giá của Việt Nam trước thềm nâng hạng đã khá tương đồng. Tuy nhiên, HSBC cũng lưu ý rằng, giai đoạn đó trùng với lúc giá dầu tăng cao, nên không thể kết luận tất cả đều là do tác động của việc nâng hạng.