Sau 90 ngày áp thuế quan – Những điều nhà đầu tư không thể bỏ qua với thị trường chứng khoán Việt Nam

Ngày 28/3/2025, Mỹ chính thức triển khai gói thuế quan bổ sung đối với hàng loạt mặt hàng từ Trung Quốc – bao gồm thép, pin, chất bán dẫn, năng lượng tái tạo và một số công nghệ lõi. Sau 90 ngày hiệu lực, bức tranh toàn cầu bắt đầu rõ ràng hơn, và thị trường tài chính – đặc biệt là chứng khoán Việt Nam – đang phản ánh một loạt thay đổi quan trọng.

 

1. 🌐 Chiến tranh thương mại không còn là “cơn gió thoảng”

Những gì diễn ra sau ba tháng đầu tiên cho thấy đây không chỉ là động thái nhất thời hay đòn chính trị trước bầu cử Mỹ. Việc Mỹ mở rộng danh mục áp thuế, tăng cường kiểm soát công nghệ cao và năng lượng sạch với Trung Quốc cho thấy cuộc cạnh tranh địa chính trị này có tính lâu dài và cấu trúc.

Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam – quốc gia nằm giữa luồng dịch chuyển thương mại toàn cầu – và tạo nên nhiều mặt tác động đan xen đối với thị trường chứng khoán trong nước.

 

2. 🧭 Xu thế dịch chuyển chuỗi cung ứng mở ra cơ hội chiến lược

Một trong những hệ quả lớn nhất là làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc đang diễn ra mạnh mẽ hơn. Việt Nam được xem là điểm đến thay thế tiềm năng – nhờ vị trí địa lý, FTA đa phương, và chi phí sản xuất cạnh tranh.

Tuy nhiên, để thực sự tận dụng cơ hội này, nền kinh tế Việt Nam cần đáp ứng các điều kiện mang tính nền tảng:

Nâng cấp hạ tầng logistics và khu công nghiệp,

Cải cách thủ tục đầu tư và quy hoạch,

Ổn định kinh tế vĩ mô và nguồn nhân lực kỹ thuật.

Với thị trường chứng khoán, xu hướng này mở ra kỳ vọng dài hạn, nhưng sẽ không phản ánh ngay lập tức vào chỉ số nếu môi trường đầu tư chưa đủ hấp dẫn hoặc tiến độ cải cách chậm.

 

3. 📉 Sức ép ngắn hạn lên tăng trưởng xuất khẩu và sản xuất

Dù được kỳ vọng hưởng lợi gián tiếp, Việt Nam vẫn chịu nhiều tác động tiêu cực trong ngắn hạn, đặc biệt ở lĩnh vực xuất khẩu:

Các đơn hàng từ Mỹ và EU có xu hướng chậm lại, do chi phí đầu vào tăng, nhu cầu tiêu dùng suy giảm và các rào cản kỹ thuật mới.

Chuỗi cung ứng linh kiện – nguyên vật liệu đầu vào bị gián đoạn hoặc kiểm tra chặt hơn nếu có liên quan đến Trung Quốc.

Tăng trưởng kinh tế nội địa, vốn đã gặp khó trong quý I và II, chưa đủ lực để bù đắp sự sụt giảm từ xuất khẩu, khiến tâm lý thị trường duy trì sự thận trọng.

 

4. 💰 Dòng tiền đầu tư toàn cầu chưa quay lại rõ ràng

Sau 90 ngày áp thuế, các thị trường quốc tế vẫn biến động mạnh và chưa định hình xu hướng ổn định. Dòng vốn ngoại vào thị trường Việt Nam phần lớn vẫn mang tính thăm dò, chưa có sự phân bổ mạnh mẽ từ các quỹ lớn.

Lý do chính đến từ:

Môi trường lãi suất toàn cầu vẫn chưa thực sự “dễ chịu”,

Rủi ro định chế tài chính nội địa và hiệu quả cải cách kinh tế vẫn là dấu hỏi,

Định giá thị trường hấp dẫn nhưng thiếu động lực đủ mạnh để tạo FOMO.

Tình trạng này khiến thanh khoản trên thị trường chứng khoán Việt Nam duy trì ở mức trung bình thấp, chưa có bệ đỡ vững chắc cho xu hướng tăng điểm bền vững.

 

5. ⚖️ Cấu trúc thị trường Việt Nam bước vào giai đoạn phân hóa rõ rệt

Sau 90 ngày biến động thương mại, thị trường chứng khoán Việt Nam không còn tăng theo "tâm lý đám đông" như giai đoạn 2020–2022. Thay vào đó, các yếu tố sau trở thành điểm phân hóa chính:

Mức độ gắn kết với chuỗi cung ứng toàn cầu,

Năng lực chống chịu với lạm phát, tỷ giá và lãi suất,

Khả năng thích ứng với rủi ro địa chính trị và biến động chính sách.

Đây là thời điểm sàng lọc mô hình kinh doanh và năng lực quản trị, chứ không còn là cuộc chơi của dòng tiền nóng hay kỳ vọng ngắn hạn.

 

🔍 Tổng kết

Sau 90 ngày áp thuế, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng giữa hai chiều lực trái ngược:

Một bên là cơ hội chiến lược từ dòng dịch chuyển sản xuất và FDI.

Một bên là thách thức thực tế từ xuất khẩu suy yếu, dòng tiền dè dặt và nền tảng kinh tế nội địa chưa đủ bền vững.

Thị trường đang chuyển mình từ trạng thái "kỳ vọng hồi phục" sang giai đoạn "đòi hỏi xác thực bằng kết quả". Đây là lúc nhà đầu tư cần tái định vị tư duy, chú trọng đánh giá bản chất mô hình và khả năng chịu đựng trong biến động toàn cầu – hơn là tìm kiếm các sóng ngắn hạn dễ vỡ.