Sàn giao dịch vàng liệu có 'trị' được vấn đề chênh lệch giá?
Sàn vàng quốc gia có thể cải thiện thanh khoản, minh bạch giao dịch và thu hẹp biên độ mua – bán, đồng thời biến vàng nhàn rỗi thành vốn trong hệ thống tài chính. Tuy nhiên, chênh lệch giá vàng nội địa so với thế giới vẫn phụ thuộc vào chính sách, tỷ giá và nguồn cung, ngoài tầm kiểm soát của sàn.
Báo cáo mới nhất từ Chứng khoán SHS chỉ ra rằng sàn giao dịch vàng quốc gia có thể tạo bước đột phá cho thị trường nội địa: nâng thanh khoản, gia tăng minh bạch, thu hẹp biên độ mua – bán (Bid/Ask spread) và đưa một phần vàng “trong két” vào hệ thống tài chính. Tuy nhiên, căn nguyên chênh lệch giá vàng trong nước so với thế giới vẫn ngoài tầm kiểm soát: sàn vàng chỉ điều chỉnh cách giao dịch, không thể thao túng mức giá.
Trước hết, sàn vàng sẽ chuẩn hóa giao dịch, minh bạch thông tin và công bố khối lượng liên tục, giúp nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận thị trường. Cơ chế niêm yết giá và khớp lệnh điện tử sẽ hạn chế tình trạng chào giá tùy tiện, đưa bước giá vào quy chuẩn quốc gia.
Tiếp theo, sự tham gia của nhiều thành viên và cạnh tranh sẽ thu hẹp chênh lệch giá mua/bán. Hiện chênh lệch vàng SJC trong nước lên tới 2 triệu đồng/lượng, thậm chí 2,6–3 triệu đồng/lượng với trang sức, cao gấp 10 lần so với các trung tâm quốc tế. Một sàn giao dịch tập trung sẽ giảm chi phí ẩn và tạo cơ chế cạnh tranh công bằng.
Ngoài ra, sàn vàng còn là kênh để “monetize” vàng nhàn rỗi, đưa phần vàng dân cư vào hệ thống tài chính thay vì nằm im. Tuy nhiên, hạn chế nguồn cung vật chất khiến giá nội địa vẫn chịu áp lực chênh so với thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh tỷ lệ tiền mặt trong nền kinh tế giảm mạnh, nhưng giao dịch vàng và USD ngoài hệ thống vẫn dùng tiền mặt, sàn vàng điện tử có thể kéo dòng tiền này vào ngân hàng, tăng minh bạch và hỗ trợ hạ CIC.
SHS nhấn mạnh: sàn vàng tác động trực tiếp đến cách giao dịch – thanh khoản, minh bạch, biên độ giá trong nước – nhưng khó triệt tiêu khoảng cách với giá quốc tế, do XAU/USD, tỷ giá và chính sách ngoại hối quyết định. Thực tiễn quốc tế chứng minh điều này:
Tại Trung Quốc, Sở Giao dịch Vàng Thượng Hải hoạt động hiệu quả nhưng chênh lệch giá nội địa vẫn tăng vọt khi hạn ngạch nhập khẩu bị siết, với mức cao kỷ lục 121 USD/oz năm 2023.
Ở Ấn Độ, dù sàn giao dịch vàng tương lai phát triển, chính sách thuế nhập khẩu cao đã kéo giá trong nước vượt quốc tế tới ~130 USD/oz vào năm 2013.
Như vậy, ngay cả thị trường có sàn tập trung, khi nguồn cung bị quản lý hoặc hạn chế, chênh lệch giá vàng nội địa – quốc tế vẫn tồn tại. Sàn vàng giải quyết cách chơi, nhưng “khoảng cách giá” là câu chuyện của cung – cầu, chính sách và dòng vốn.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường