S&I Ratings: Thời kỳ tăng trưởng nóng qua đi, ngân hàng đối mặt bài toán vốn

Ngành ngân hàng Việt Nam bước vào năm 2026 với tâm thế thận trọng hơn, dù vẫn duy trì mục tiêu tăng trưởng. Đây là nhận định được S&I Ratings tổng hợp từ kế hoạch kinh doanh và nghị quyết đại hội cổ đông của nhiều ngân hàng thương mại.

Mục tiêu lợi nhuận hạ nhiệt

Theo báo cáo, các ngân hàng đặt mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận trước thuế bình quân khoảng 13,5% trong năm 2026, thấp hơn mức 16% của năm 2025. Một số ngân hàng lớn như BIDV và VietinBank vẫn đang chờ phê duyệt kế hoạch từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

S&I Ratings: Thời kỳ tăng trưởng nóng qua đi, ngân hàng đối mặt bài toán vốn

Yếu tố vĩ mô được đánh giá là nguyên nhân chính khiến ngành ngân hàng trở nên thận trọng hơn, đặc biệt là các rủi ro từ thị trường quốc tế như nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng tại Eo biển Hormuz.

Chiến lược tín dụng thay đổi

Các ngân hàng đang điều chỉnh chiến lược tín dụng để thích ứng với bối cảnh mới. Nhóm ngân hàng bán lẻ như ACB và VIB có xu hướng mở rộng sang khách hàng doanh nghiệp.

Trong khi đó, Techcombank đẩy mạnh cho vay tín chấp và giảm dần tỷ trọng tín dụng bất động sản. VPBank tiếp tục tập trung vào phân khúc bán lẻ và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Phân hóa mục tiêu tăng trưởng

Mức độ phân hóa giữa các ngân hàng ngày càng rõ rệt. Một số tổ chức đặt kế hoạch tăng trưởng lợi nhuận cao như HDBank (41%), OCB (39%), VPBank (35%).

Ở chiều ngược lại, Sacombank dự kiến tăng 6%, LPBank 5% và Eximbank chỉ 0,2%, phản ánh xu hướng ưu tiên kiểm soát rủi ro và trích lập dự phòng.

Áp lực vốn gia tăng

Một điểm đáng chú ý là mối quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Nhiều ngân hàng đặt mục tiêu tăng trưởng huy động cao hơn tín dụng nhằm đảm bảo cân đối nguồn vốn.

Ví dụ, VPBank đặt mục tiêu huy động tăng 40% so với tín dụng 34%, Nam A Bank 33% so với 21%, và MSB 24% so với 18%.

Theo S&I Ratings, với tỷ lệ dư nợ trên huy động toàn ngành đã lên gần 112% vào cuối quý I/2026, khả năng mở rộng tín dụng trong năm nay sẽ phụ thuộc lớn vào năng lực huy động vốn của từng ngân hàng.

Rủi ro chất lượng tài sản

Các ngân hàng quốc doanh thể hiện quan điểm thận trọng hơn về chất lượng tài sản. VietinBank dự báo nợ xấu có thể gia tăng, trong khi Vietcombank cảnh báo các biến động quốc tế có thể ảnh hưởng đến các lĩnh vực đang được cấp tín dụng.

Làn sóng tăng vốn và mở rộng hệ sinh thái

Xu hướng tăng vốn tiếp tục diễn ra mạnh mẽ. Nhiều ngân hàng dự kiến tăng vốn điều lệ trên 20% như BIDV (36,8%), VPBank (32,2%), HDBank (30%) và MB (27,5%).

Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng đang lên kế hoạch tham gia các trung tâm tài chính quốc tế thông qua việc thành lập công ty con, đồng thời mở rộng hệ sinh thái dịch vụ tài chính để gia tăng nguồn thu ngoài lãi. Một số ngân hàng như ACB và TPBank dự kiến tham gia bảo hiểm phi nhân thọ, trong khi MSB hướng tới lĩnh vực quản lý quỹ.

Tăng trưởng có chọn lọc

Báo cáo của S&I Ratings nhận định ngành ngân hàng đang chuyển sang giai đoạn tăng trưởng có chọn lọc hơn. Tín dụng vẫn là động lực chính, nhưng phụ thuộc chặt chẽ vào nền tảng vốn, trong khi nguồn thu ngoài lãi ngày càng đóng vai trò quan trọng.

Sự phân hóa giữa các ngân hàng được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng. Những tổ chức có lợi thế về chi phí vốn, năng lực quản trị rủi ro và hệ sinh thái toàn diện sẽ có khả năng duy trì đà tăng trưởng tốt hơn trong năm 2026.