Rủi ro thuế Mỹ đè nặng, thép Việt có thoát?
Chính phủ Mỹ có thể mở rộng biện pháp thuế nhắm vào các sản phẩm “chứa thép”, từ khay nướng đến thiết bị công nghệ, sau khi nhận loạt kiến nghị từ doanh nghiệp nội địa về sức ép cạnh tranh từ hàng nhập khẩu.
Chính phủ Mỹ đang tiến hành một bước đi thương mại cứng rắn, không chỉ dừng lại ở thép nguyên liệu mà còn nhắm vào các sản phẩm "chứa thép", từ khay nướng bánh đến thiết bị công nghệ phức tạp. Động thái này, xuất phát từ hàng loạt kiến nghị của doanh nghiệp Mỹ, đang mở rộng danh mục áp thuế bổ sung lên tới hơn 700 mặt hàng, gây ra sự bất định lớn và nguy cơ "vạ lây" cho các nhà sản xuất toàn cầu, đặc biệt là Việt Nam.
Quan ngại cho chuỗi cung ứng thép toàn cầu
Giới công nghiệp Mỹ đã đồng loạt gửi kiến nghị lên Bộ Thương mại, đề nghị bổ sung thêm hàng trăm mặt hàng vào danh mục chịu thuế. Điều đáng quan ngại là đề xuất này bao trùm cả những sản phẩm tưởng chừng như "phi kim loại" (ví dụ: bàn IKEA có đinh ốc kim loại hay máy gặt đập liên hợp).
Áp thuế kép chồng chéo: Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ mặt hàng nào có chứa thành phần thép, dù chỉ là linh kiện nhỏ như ốc vít hay khung đỡ, đều có khả năng bị liệt vào diện chịu thuế. Mức thuế "phái sinh" mới này gây ra vấn đề lớn vì khiến nhiều sản phẩm phải gánh mức thuế kép: vừa chịu thuế cơ bản trên toàn bộ giá trị, vừa chịu thêm thuế riêng cho hàm lượng thép. Điều này làm méo mó cấu trúc giá và khiến các nhà sản xuất khó dự đoán chi phí.
Bất định chính sách: Việc danh sách mã HS bị mở rộng liên tục, sau quyết định mở rộng ban đầu hồi tháng 8 bao gồm 407 mặt hàng, đã gây ra sự bất định lớn cho các nhà sản xuất và xuất khẩu, đặc biệt trong các lĩnh vực thiết bị, máy móc và hàng tiêu dùng có chứa kim loại.
Nguy cơ tác động đến các doanh nghiệp Việt Nam
Việt Nam, với tốc độ tăng trưởng xuất khẩu thép mạnh mẽ và Hoa Kỳ nằm trong nhóm 5 thị trường lớn nhất (chiếm 13–16% tổng kim ngạch), đang đứng trước rủi ro lớn.
Nhóm hàng giá trị gia tăng cao bị nhắm tới: Nhóm hàng thép Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ không chỉ là thép thô mà còn mở rộng sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao như tôn mạ, thép ống và thép xây dựng – những sản phẩm có nguy cơ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi thuế bổ sung.
Các ông lớn chịu tác động trực tiếp: Bốn doanh nghiệp dẫn đầu về xuất khẩu thép thành phẩm, bao gồm Hòa Phát, Hoa Sen, Nam Kim và Tôn Đông Á, sẽ chịu ảnh hưởng. Ví dụ, tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ của Tôn Đông Á là 16% và Nam Kim là 13%, chủ yếu là các dòng tôn mạ kẽm và thép cuộn cán nguội, vốn là tâm điểm của chính sách thuế phái sinh này.
"Vạ lây" gián tiếp qua chuỗi cung ứng: Thép Việt Nam còn được xuất khẩu tới các đối tác thân cận của Mỹ (Nhật Bản, Hàn Quốc, EU). Chính đặc điểm này khiến Việt Nam đứng trước nguy cơ "vạ lây" gián tiếp nếu Washington mở rộng danh mục thuế đối với các mặt hàng chứa thép, bởi thép Việt Nam có thể bị tính gián tiếp trong chuỗi cung ứng hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ.
Việc Mỹ tiếp tục mở rộng danh sách hơn 700 mặt hàng chứa thép chịu thuế bổ sung đang khiến các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong nhóm tôn mạ, đối mặt với rủi ro tái diễn áp lực thuế kép, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận và kế hoạch tăng trưởng xuất khẩu năm 2026.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường