Quý I 'gặt quả ngọt': Doanh nghiệp 'tăng tốc' nhờ đâu?

Lợi nhuận quý I/2025 của khối doanh nghiệp niêm yết tăng vọt 22,6%, phản ánh bước hồi phục mạnh từ đáy thấp của năm trước và hiệu quả tái cơ cấu vận hành. Ngành điện và bất động sản nổi lên như hai mũi nhọn tiên phong, dẫn đầu đà tăng trưởng toàn thị trường.

Các chuyên gia VNDIRECT nhận định, lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết quý I/2025 ghi nhận bước tăng trưởng ấn tượng 22,6% so với cùng kỳ, phản ánh không chỉ hiệu ứng nền thấp từ quý I/2024 mà còn dấu hiệu cải thiện rõ rệt về hiệu quả hoạt động kinh doanh. EBITDA toàn thị trường gia tăng từ 15,4% lên 17,9%, minh chứng cho khả năng kiểm soát chi phí bán hàng và quản lý ngày càng tối ưu. Môi trường lãi suất thấp tiếp tục đóng vai trò then chốt, giảm áp lực chi phí vốn và mở rộng biên lợi nhuận.

Trong bức tranh chung, ngành điện và bất động sản nổi bật với mức tăng trưởng lợi nhuận vượt bậc lần lượt 223,9% và 134,4%. Ngành điện phục hồi mạnh mẽ nhờ nhà máy điện khí tái khởi động sau mùa thấp điểm năm trước và điều kiện thủy văn thuận lợi hơn sau ảnh hưởng tiêu cực của El Nino. Bất động sản duy trì đà hồi phục qua quý thứ ba liên tiếp, hưởng lợi từ chính sách điều hành linh hoạt, mặt bằng lãi suất thấp và chiến dịch bán hàng sôi động của chủ đầu tư.

Các ngành tiêu dùng và sản xuất cũng thể hiện sự khởi sắc đáng kể. Lợi nhuận ngành hàng cá nhân và gia dụng tăng 62%, nhờ nhu cầu xuất khẩu cải thiện giữa bối cảnh bất ổn thương mại với Mỹ. Ngành hóa chất bứt phá 44,6% nhờ biên lợi nhuận gộp được gia tăng từ việc kiểm soát chi phí đầu vào, trong khi giá bán giữ ổn định.

Bán lẻ tiếp tục tạo dấu ấn với mức tăng 44%, chủ yếu nhờ đóng góp mạnh từ MWG. Mảng điện tử cải thiện doanh thu bình quân trên mỗi cửa hàng sau tái cơ cấu, cùng sự mở rộng hệ thống bách hóa. Dù biên lợi nhuận gộp có giảm nhẹ, lợi nhuận ròng vẫn tăng đột biến 71,3% nhờ kiểm soát chi phí chặt chẽ, đặc biệt giảm khấu hao và loại bỏ các khoản chi phí bất thường liên quan đến thu hẹp chuỗi cửa hàng.

Ngược lại, ngành dầu khí đối mặt thách thức nghiêm trọng khi lợi nhuận sụt giảm 63,8%, chủ yếu bởi giá dầu bình quân quý I/2025 giảm gần 9%, tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp như BSR, PLX và OIL.

Cấu trúc tài chính doanh nghiệp cũng có bước chuyển biến tích cực với tỷ lệ đòn bẩy và chi phí lãi vay giảm, phản ánh nỗ lực của Chính phủ trong việc hạ lãi suất huy động để kéo giảm mặt bằng lãi suất cho vay. Ông Nguyễn Ngọc Hiếu (VNDIRECT) cho biết, nhu cầu tín dụng có dấu hiệu chững lại khi nhiều doanh nghiệp ưu tiên tái cấu trúc nguồn vốn, tăng cường kiểm soát rủi ro trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động.

Trong lĩnh vực ngân hàng, ông Lê Đức Tiến (Shinhan Securities) chỉ ra sự phân hóa rõ rệt giữa nhóm ngân hàng tư nhân và nhóm Big 4 quốc doanh. Các ngân hàng tư nhân như MBB, STB, HDBank và VBB đạt kết quả vượt trội nhờ duy trì biên lãi ròng ổn định và tăng trưởng tín dụng hiệu quả, đặc biệt mảng cho vay tiêu dùng có sự cải thiện rõ nét, hưởng lợi từ các công ty con như HD Saison và Fredit. Chiến lược phát triển ngân hàng số tại HDBank cũng bắt đầu phát huy tác dụng, với lượng khách hàng cá nhân tăng 38%.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng quốc doanh như Vietcombank, BIDV, VietinBank chỉ ghi nhận tăng trưởng nhẹ do tín dụng tăng chậm và lãi suất cho vay giảm, làm thu hẹp biên lợi nhuận. Một số ngân hàng tư nhân lớn như Techcombank và ACB còn chịu áp lực lợi nhuận suy giảm do biên lãi ròng co hẹp, tăng trích lập dự phòng rủi ro và chi phí bán lẻ gia tăng trong quá trình mở rộng thị phần, tác động rõ nét đến kết quả kinh doanh quý I của họ.