Nỗi lo về tính độc lập của Fed
Cuộc điều tra nhắm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell đang làm dấy lên lo ngại sâu sắc về tính độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ và tác động tiềm tàng đến thị trường tài chính toàn cầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Fed Jerome Powell tại tòa nhà Fed đang được tân trang tại Washington D.C hồi tháng 7/2025
Xung đột chưa từng có giữa chính quyền và Fed
Cuộc điều tra của Bộ Tư pháp Mỹ nhắm vào Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cùng phản ứng gay gắt chưa từng có của Chủ tịch Jerome Powell đang đẩy cuộc xung đột kéo dài giữa chính quyền và ngân hàng trung ương lên mức báo động mới.
Giới đầu tư nhận định tình hình hiện tại đang đặt tính độc lập của thể chế tài chính quyền lực nhất thế giới vào tình thế nguy hiểm.
Trong tuyên bố cứng rắn hôm 11/1, Chủ tịch Powell tiết lộ về cuộc điều tra hình sự nhắm vào ông liên quan đến dự án cải tạo tòa nhà trụ sở. Ông khẳng định cáo buộc này chỉ là "cái cớ" để chính quyền gây áp lực chính trị buộc Fed hạ lãi suất nhanh hơn.
Đáp lại, Tổng thống Donald Trump tuyên bố không biết về hành động của Bộ Tư pháp Mỹ. Tuy nhiên, ông Trump tiếp tục nhấn mạnh các chỉ trích nhắm vào ông Powell - những lời chỉ trích ngày càng thường xuyên và gay gắt hơn khi Fed chọn lộ trình cắt giảm lãi suất chậm hơn mong muốn của Nhà Trắng.
Cuộc điều tra và phản ứng của ông Powell đã làm leo thang nghiêm trọng cuộc tranh cãi mà giới quan sát lo ngại sẽ đe dọa sự độc lập của Fed - nền tảng của chính sách kinh tế và hệ thống tài chính Mỹ.
Phản ứng quyết liệt của ông Powell được xem là "đòn cuối cùng" của vị lãnh đạo này, khi nhiệm kỳ Chủ tịch sẽ kết thúc vào tháng 5. Ông Trump nói rằng người kế nhiệm Powell sẽ là người ủng hộ mạnh mẽ việc hạ lãi suất.
Ngay trong phiên giao dịch châu Á ngày 12/01, đồng USD đã giảm giá nhẹ so với hầu hết các đồng tiền chủ chốt. Giá vàng vọt lên mức cao kỷ lục, trong khi hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ sụt giảm. Thị trường cũng bắt đầu kỳ vọng khả năng Fed sẽ cắt giảm lãi suất ngắn hạn cao hơn.
Damien Boey, nhà quản lý danh mục tại Wilson Asset Management, nhận định ông Powell đã thay đổi cách tiếp cận so với trước đây. "Lần này, ông chọn đối mặt trực diện với vấn đề cốt lõi: Fed không điều chỉnh lãi suất theo ý muốn của Tổng thống”.
Giới đầu tư coi khả năng Fed đưa ra quyết định lãi suất độc lập là nguyên tắc then chốt của nền kinh tế Mỹ hiện đại. Niềm tin vào các thể chế Mỹ là một phần của "đặc quyền" giúp nước này thu hút hàng tỷ USD dòng vốn toàn cầu.
Cảnh báo về hậu quả ngoài ý muốn
Karl Schamotta, Chiến lược gia trưởng thị trường tại Corpay, cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng khi chính quyền Trump tiếp tục gây sức ép lên Fed.
"Nỗ lực gây ảnh hưởng lên ngân hàng trung ương thông qua đe dọa pháp lý có thể đẩy kỳ vọng lạm phát lên cao, làm xói mòn vai trò trú ẩn an toàn của USD và kích hoạt đà tăng vọt lợi suất trái phiếu dài hạn, từ đó tăng chi phí vay mượn trên toàn nền kinh tế Mỹ", ông cảnh báo.
Chủ tịch Fed Jerome Powell
Richard Yetsenga, Chuyên gia kinh tế trưởng tại ANZ, nhận định đối với thị trường tài chính Mỹ, cả ba công cụ chính sách của Fed - lãi suất, bảng cân đối kế toán và quy định ngành ngân hàng - đều có khả năng biến động mạnh.
"Hình ảnh một 'Fed kỹ trị' mà thị trường đã đặt niềm tin trong vài thập kỷ qua đang dần phai nhạt", ông nhận định.
Christopher Hodge, Chuyên gia kinh tế trưởng về Mỹ tại Natixis, cho rằng thị trường đã bỏ qua quá nhiều "nhiễu loạn" xung quanh Fed và có thể sẽ tiếp tục làm vậy. "Nhưng đến một lúc nào đó, sự bình tĩnh này sẽ sụp đổ”.
Tuy nhiên, Andrew Lilley, Chiến lược gia lãi suất trưởng tại Barrenjoey, có quan điểm lạc quan hơn. Ông cho rằng dù giới đầu tư không vui vẻ, sự việc này cho thấy Trump thực tế không còn công cụ nào khác để gây sức ép. Theo Lilley, lãi suất chủ chốt sẽ vẫn ở mức mà đa số thành viên FOMC mong muốn.
Những nghi ngờ dai dẳng về quyền tự quyết của Fed trong tương lai đã bắt đầu bám rễ trong tâm trí nhà đầu tư. Giới phân tích nhận định vấn đề độc lập của Fed hiện là câu hỏi sống còn và có thể sẽ bị thị trường xem xét lại sau mỗi cuộc họp chính sách.
Cuộc đối đầu này không chỉ ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ Mỹ mà còn có thể tác động sâu rộng đến niềm tin của thị trường tài chính toàn cầu vào tính độc lập và uy tín của các thể chế Mỹ.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường