Nợ xấu có đang trở lại?

Tăng trưởng tín dụng đạt gần 8% chỉ sau nửa đầu năm cho thấy dòng vốn đang được khơi thông mạnh mẽ để hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, áp lực lãi suất, thị trường bất động sản chưa hồi phục hoàn toàn và tốc độ xử lý nợ xấu chậm lại đang đặt ngành ngân hàng trước bài toán cân bằng giữa tăng trưởng và kiểm soát rủi ro.

Trong khi Ngân hàng Nhà nước tiếp tục mở rộng dư địa tín dụng và đặt mục tiêu tăng trưởng khoảng 15% cho cả năm 2026, nhiều chuyên gia cho rằng chất lượng tài sản sẽ là yếu tố quyết định triển vọng lợi nhuận của nhóm ngân hàng trong nửa cuối năm.

Tính đến 29/6/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,03 triệu tỷ đồng, tăng 7,73% so với cuối năm 2025, tương đương khoảng 1,4 triệu tỷ đồng bổ sung chỉ trong nửa năm. Đáng chú ý, tăng trưởng tín dụng vượt tăng trưởng huy động vốn khoảng 2%, phản ánh nhu cầu vốn của doanh nghiệp và người dân đang hồi phục mạnh. Cơ cấu dòng vốn cũng có sự chuyển dịch tích cực, với 77% dư nợ phục vụ lĩnh vực sản xuất kinh doanh. Các ngành động lực như xuất khẩu tăng 20,53% và doanh nghiệp công nghệ cao tăng 26,36%, cho thấy tiền đang chảy vào những lĩnh vực có tiềm năng.

Lãi suất huy động kỳ hạn 6 tháng tại nhiều ngân hàng vượt 9%/năm, kéo theo lãi suất cho vay doanh nghiệp vượt 10% và lãi suất thả nổi cho vay mua nhà lên tới 13-15%/năm. Mức lãi suất này đã vượt quá khả năng trả nợ của nhiều khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Bất động sản tiếp tục là điểm yếu, khi lãi suất thả nổi cao khiến nhiều người mua nhà rơi vào tình trạng khó khăn tài chính. Chỉ trong 10 ngày đầu tháng 7, Agribank có gần 100 thông báo đấu giá tài sản, Vietcombank cũng có 20-30 thông báo tương tự, cho thấy áp lực xử lý tài sản bảo đảm tăng đột biến.

Tính đến cuối tháng 5/2026, tỷ lệ nợ xấu nội bảng toàn hệ thống ở mức 3,43%. Loại trừ 5 ngân hàng trong diện xử lý đặc biệt, tỷ lệ này là 1,55%. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu gộp (bao gồm nợ bán cho VAMC và nợ tiềm ẩn) vẫn ở mức 3,9%. Đáng lo ngại hơn, tốc độ xử lý nợ xấu đang chậm lại: trong 5 tháng đầu năm 2026, các tổ chức tín dụng xử lý được 90,15 nghìn tỷ đồng nợ xấu, giảm 24,3% so với cùng kỳ năm trước. Sự phân hóa giữa các ngân hàng cũng lộ rõ, với Sacombank ước tính nợ xấu có thể lên tới 5,6%.

Các chuyên gia cảnh báo nếu không có biện pháp quản trị rủi ro chặt chẽ, ngành ngân hàng có thể rơi vào chu kỳ nợ xấu mới như giai đoạn 2010-2012. Lê Ngọc Lâm, Chủ tịch HĐQT BIDV, đề xuất cho phép bán nợ xấu theo giá thị trường để giải phóng nguồn lực bị đóng băng. Hoàn Trọng Trường, Phó chủ nhiệm Câu lạc bộ Xử lý nợ, nhấn mạnh cần tháo gỡ vướng mắc pháp lý từ Luật Đất đai, Luật Nhà ở để đẩy nhanh xử lý tài sản đảm bảo. Ngân hàng Nhà nước dự kiến tăng trưởng tín dụng cả năm khoảng 15% nhưng sẽ điều chỉnh linh hoạt để đảm bảo an toàn hệ thống.