Những người bắt đầu gần như từ con số 0 như mình ngày xưa, sẽ đi qua những giai đoạn khởi nghiệp nào trong hành trình?

Mình thấy thường mọi người sẽ: - Giai đoạn đầu tiên, mình gọi là “mân mê sản phẩm”.

Đây là lúc mà mình yêu sản phẩm của mình tới mức… đi đâu cũng khoe. Mỗi người gặp là một người nghe mình kể về sản phẩm. Mình tin nó hay, mình tin nó tốt, và mình sẵn sàng dành cả năm, thậm chí hai năm chỉ để mang nó đi khắp nơi giới thiệu.

Nếu nhìn ở góc độ tích cực, thì đây chính là thời gian để mình hoàn thiện sản phẩm. Mình nghe góp ý, mình chỉnh sửa, mình test đi test lại cho đến khi nó thật sự phù hợp với khách hàng và đủ tự tin để “ra đời”.

- Rồi sau khi qua được giai đoạn “mân mê” đó, chúng ta bước qua giai đoạn hai — “bán hàng chuyên nghiệp”.

Lúc này, chúng ta không còn dựa vào người quen hay mối quan hệ nữa, mà bắt đầu học cách bán hàng bài bản: chọn kênh bán phù hợp, tối ưu sản phẩm trên kênh đó, để nó tự vận hành, tự sinh doanh thu mà không phải phụ thuộc vào người sáng lập.

Cảm giác bán được hàng mà không cần “đi năn nỉ” ai — nó vui lắm, vì đó là lúc bạn biết sản phẩm của mình bắt đầu có sức sống thật sự.

- Sau đó, khi doanh thu đã ổn ổn, anh em sẽ tự nhiên bước sang giai đoạn ba — “truyền thông và xây dựng thương hiệu”.

Hầu hết anh em khởi nghiệp đều như vậy, vì không ai có nhiều tiền để vừa bắt đầu là làm marketing liền. Nên phải bán được hàng trước đã, rồi mới nghĩ đến việc làm sao để khách hàng nhớ tới thương hiệu, yêu thương hiệu, chứ không chỉ đơn thuần là mua sản phẩm.

Giai đoạn này giúp doanh nghiệp của bạn bắt đầu có “hồn” — có câu chuyện, có hình ảnh, có niềm tin.

- Rồi tới giai đoạn bốn — “quản lý tài chính”.

Thật ra, nhiều người đến đây mới thấy mệt. Vì bán hàng giỏi, làm thương hiệu tốt… nhưng không kiểm soát được dòng tiền thì vẫn dễ “toang” như thường.

Đây là lúc chúng ta phải tách bạch được tài chính cá nhân và tài chính công ty, biết phân bổ chi phí, biết tiền lời thật sự ở đâu, và làm sao để vẫn có tiền tái đầu tư, phát triển sản phẩm mà không bị đuối.

- Và cuối cùng, “phát triển con người” — giai đoạn mà nếu không bước qua được, công ty rất khó lớn.

Bởi vì để doanh nghiệp tăng trưởng gấp nhiều lần, bạn không thể làm một mình được nữa. Bạn cần một đội ngũ — những người có thể kế thừa, đồng hành, cùng chia sẻ tầm nhìn.

Khi bạn biết cách phát triển con người, bạn sẽ thấy doanh nghiệp mình có thể “scale” mạnh mẽ, mà vẫn giữ được cái tinh thần ban đầu.

Khởi nghiệp từ con số 0 là hành trình nhiều cảm xúc lắm — vui có, mệt có, nhưng mỗi giai đoạn đều đáng giá.

Và nếu bạn đang ở bất kỳ giai đoạn nào trong số đó, hãy cứ kiên trì mà đi tiếp. Vì phía sau mỗi lần vấp, sẽ là một bước trưởng thành hơn của chính bạn và doanh nghiệp của mình.